Günümüz iş dünyasında bazı sihirli sözcükler var… O kadar çok kullanılıyor ki, anlamını kimse sorgulamıyor. “Strateji” belki de bunların baş tacı.

Toplantı odalarında sıklıkla dile getirilen tanım, genelde şöyle:

“Bu yıl 5 yeni ürün çıkaracağız, pazar payını %20 artıracağız. Bu bizim stratejimiz.”

Değil. Böyle bir strateji olmaz.

Bu hedef. “Strateji” değil, olamaz da.

Böyle bir durum, 31 Aralık gecesi herkesin stratejisinin aynı noktaya gelmesine neden olur:

“Umarım KPI tutar.”

Gerçek tanım biraz daha az PowerPoint, biraz daha fazla düşünme gerektiriyor:

“Strateji, ne yapacağınızı değil, ne yapmayacağınızı seçmektir.”

Michael Porter’ın strateji sözcüğünü kullanırken kastettiği tam olarak budur. Kaynaklar sınırlıysa (ki her zaman sınırlıdır), farkı seçimler yaratır.

Özetle, strateji = seçim + konumlanma + vazgeçiş.

Fakat işletmelerin çoğu seçim yapmak istemiyor. Hepsini birden yapmaya çalışıyorlar. Sonuç?

    1. Hepsi acil ve önemli 17 farklı öncelik listesi!
    2. 3. haftada çöken 6 aylık proje planları!
    3. KPI fetişizmi
    4. Ve tabii ki yıllık “stratejik planlama” ritüeli

Söz konusu ritüelde de daha da ilginç şeyler yaşanır:

    1. CEO: “Bu yıl daha çevik olacağız.”
    2. CFO: “Ama bütçe aynı.”
    3. CTO: “Teknik borcu kapatmadan zor.”
    4. CHRO: “Ekip zaten yorgun.”
    5. Danışman: “Stratejik yol haritası çıkarabiliriz.”
    6. Realite: Her şeyin olduğu gibi kalması…

Neden peki?

Çünkü her bir strateji, bir seçimi, dolayısıyla alternatiflerden vazgeçmeyi gerektirir.

Ve ne yazık ki çoğu işletme vazgeçemez.

Strateji → 5 yeni ürün değildir.

Strateji → “Hangi ürünle, kime, nasıl bir farklı değer yaratacağız?” sorusunun cevabıdır. Hedef pazarınızda kime hangi ürün aracılığıyla hangi değeri sunacağınızın bir ifadesidir.

İyi belirlenmiş bir stratejiniz yoksa:

    1. Operasyonunuz daha gürültülü,
    2. Toplantılarınız daha uzun,
    3. Sunumlar daha renkli ve janjanlı olur.

Ama yönünüz yine belirsizdir.

Ve işin en ironik kısmı da şudur: Strateji, PowerPoint’te değil, takvimde test edilir.

Kararların zaman içindeki tutarlılığı, asıl stratejidir.

Yoksa 100 slide’lık sunumların da çok güzel stratejileri vardır.

Hatta Mike Tyson’ın da dediği gibi “Herkesin bir planı vardır, ta ki yüzüne yumruk yiyene kadar.” Dolayısıyla, sahada kimse uygulamadığı için kimse hatırlamaz.

Özetle,

    1. Strateji, ne yapacağını seçmek kadar ne yapmayacağını da seçmeyi gerektirir.
    2. Hedef ve strateji aynı şeyler değildir. “Gelecek dönem, pazar payını bir önceki döneme göre %20 artıracağız” bir hedeftir. “Nasıl ve nerede farklılaşacağız?” stratejidir.
    3. PowerPoint’te çok strateji vardır ama takvimde daha az.