{"id":3236,"date":"2026-11-01T14:29:26","date_gmt":"2026-11-01T11:29:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=3236"},"modified":"2026-11-01T14:29:28","modified_gmt":"2026-11-01T11:29:28","slug":"her-seyi-olcuyoruz-peki-olcemedigimiz-seyleri-degersiz-mi-saniyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=3236","title":{"rendered":"Her \u015eeyi \u00d6l\u00e7\u00fcyoruz. Peki, \u00d6l\u00e7emedi\u011fimiz \u015eeyleri De\u011fersiz Mi San\u0131yoruz?"},"content":{"rendered":"\n

(Modern Y\u00f6netim \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler)<\/strong><\/p>\n

Bir i\u015fletmede herkes hedeflerini tutturmu\u015f.<\/p>\n

Sat\u0131\u015flar artm\u0131\u015f.<\/p>\n

Maliyetler d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fan ba\u015f\u0131na verimlilik y\u00fckselmi\u015f.<\/p>\n

M\u00fc\u015fteri hizmetleri daha fazla \u00e7a\u011fr\u0131 yan\u0131tlam\u0131\u015f.<\/p>\n

Toplant\u0131 salonundaki ekranda b\u00fct\u00fcn g\u00f6stergeler ye\u015fil.<\/p>\n

Y\u00f6netim kurulu memnun.<\/p>\n

\u00dcst y\u00f6netim birbirini tebrik ediyor.<\/p>\n

Performans raporlar\u0131 ba\u015far\u0131 hik\u00e2yeleriyle dolu.<\/p>\n

Ama m\u00fc\u015fteriler mutsuz.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar t\u00fckenmi\u015f.<\/p>\n

Deneyimli \u00e7al\u0131\u015fanlar sessizce ayr\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n

Kimse uzun vadeli d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n

Ve i\u015fletme, b\u00fct\u00fcn hedeflerine ula\u015f\u0131rken gelece\u011fini kaybediyor.<\/p>\n

Peki b\u00fct\u00fcn g\u00f6stergeler do\u011fruysa, yanl\u0131\u015f olan ne?<\/p>\n

Belki de yanl\u0131\u015f olan g\u00f6stergelerin kendisi de\u011fildir.<\/p>\n

Belki de biz, g\u00f6stergelerin bize ne anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f anl\u0131yoruz.<\/p>\n

Bir i\u015fletmenin b\u00fct\u00fcn performans g\u00f6stergelerinin ye\u015fil olmas\u0131, o i\u015fletmenin ger\u00e7ekten iyi y\u00f6netildi\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

\u00d6l\u00e7ebildi\u011fimiz \u015eeyleri Y\u00f6netiyoruz. Peki Y\u00f6netmemiz Gereken Her \u015eeyi \u00d6l\u00e7ebiliyor Muyuz?<\/strong><\/p>\n

Modern y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131nda \u00f6l\u00e7menin \u00f6nemli bir yeri var.<\/p>\n

\u00d6l\u00e7\u00fcyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak istiyoruz.<\/p>\n

\u00d6l\u00e7\u00fcyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc geli\u015fip geli\u015fmedi\u011fimizi bilmek istiyoruz.<\/p>\n

\u00d6l\u00e7\u00fcyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc kararlar\u0131m\u0131z\u0131 sezgilerden \u00e7ok verilere dayand\u0131rmak istiyoruz.<\/p>\n

Bunlar\u0131n hi\u00e7birinde yanl\u0131\u015f bir \u015fey yok.<\/p>\n

Hatta \u00f6l\u00e7menin olmad\u0131\u011f\u0131 bir i\u015fletmede keyf\u00ee kararlar\u0131n, ki\u015fisel de\u011ferlendirmelerin ve hesap verebilirlik eksikli\u011finin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 daha kolay olabilir.<\/p>\n

Ancak burada \u00f6nemli bir ayr\u0131m var.<\/p>\n

Bir \u015feyi \u00f6l\u00e7ebilmek, onun \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6stermez.<\/p>\n

Bir \u015feyi kolay \u00f6l\u00e7ememek de onun \u00f6nemsiz oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

Bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n g\u00fcnde ka\u00e7 i\u015flem tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n

Peki \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n geli\u015fimine ne kadar katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayn\u0131 kolayl\u0131kla \u00f6l\u00e7ebilir misiniz?<\/p>\n

Bir y\u00f6neticinin birim b\u00fct\u00e7esini ne kadar azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesaplayabilirsiniz.<\/p>\n

Peki bu tasarrufun \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00fcvenini ne \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u015f\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen g\u00f6rebilir misiniz?<\/p>\n

Bir m\u00fc\u015fteri temsilcisinin ka\u00e7 \u00e7a\u011fr\u0131 yan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sayabilirsiniz.<\/p>\n

Peki m\u00fc\u015fterinin ger\u00e7ekten anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissedip hissetmedi\u011fini ayn\u0131 kesinlikle de\u011ferlendirebilir misiniz?<\/p>\n

Bir akademisyenin ka\u00e7 makale yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sayabilirsiniz.<\/p>\n

Peki ka\u00e7 \u00f6\u011frencinin d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirdi\u011fini ayn\u0131 y\u00f6ntemle \u00f6l\u00e7ebilir misiniz?<\/p>\n

Bu sorular\u0131n ortak bir noktas\u0131 var.<\/p>\n

Kolay \u00f6l\u00e7\u00fclen \u015feylerle ger\u00e7ekten de\u011ferli olan \u015feyler her zaman ayn\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

\u00d6l\u00e7emedi\u011fimiz her \u015fey de\u011fersiz de\u011fildir. Bazen en de\u011ferli olan \u015feyler, \u00f6l\u00e7\u00fclmesi en zor olanlard\u0131r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Bir G\u00f6sterge Hedefe D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde Ne Olur?<\/strong><\/p>\n

Ekonomi ve kamu politikas\u0131 literat\u00fcr\u00fcnde Charles Goodhart’\u0131n ad\u0131yla an\u0131lan \u00f6nemli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce var.<\/p>\n

Goodhart’\u0131n 1975 y\u0131l\u0131nda para politikas\u0131 ba\u011flam\u0131nda ortaya koydu\u011fu g\u00f6zlem, zamanla performans \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da merkezine yerle\u015fti.<\/p>\n

Temel mesele \u015fu:<\/p>\n

Bir g\u00f6stergeyi yaln\u0131zca bir durumu anlamak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, size yararl\u0131 bilgi verebilir.<\/p>\n

Ama ayn\u0131 g\u00f6stergeyi bireylerin ula\u015fmak zorunda oldu\u011fu bir hedefe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde, bireylerin davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015fmeye ba\u015flayabilir.<\/p>\n

Ve g\u00f6sterge, ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00f6l\u00e7mek istedi\u011finiz ger\u00e7ekli\u011fi eskisi kadar iyi temsil etmeyebilir.<\/p>\n

Bir \u00f6rnek d\u00fc\u015f\u00fcnelim.<\/p>\n

Bir \u00e7a\u011fr\u0131 merkezinde y\u00f6neticiler, m\u00fc\u015fteri temsilcilerinin performans\u0131n\u0131 g\u00fcnl\u00fck yan\u0131tlanan \u00e7a\u011fr\u0131 say\u0131s\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendiriyor.<\/p>\n

Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu g\u00f6sterge i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc anlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Sonra performans hedefi h\u00e2line geliyor.<\/p>\n

Daha fazla \u00e7a\u011fr\u0131 yan\u0131tlayan \u00e7al\u0131\u015fan daha ba\u015far\u0131l\u0131 kabul ediliyor.<\/p>\n

Ne olabilir?<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri daha h\u0131zl\u0131 bitirmeye ba\u015flayabilir.<\/p>\n

Karma\u015f\u0131k m\u00fc\u015fteri sorunlar\u0131na daha az zaman ay\u0131rabilir.<\/p>\n

Kolay \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek \u00e7a\u011fr\u0131lara \u00f6ncelik verebilir.<\/p>\n

Sonu\u00e7ta \u00e7a\u011fr\u0131 say\u0131s\u0131 artar.<\/p>\n

Ama m\u00fc\u015fteri sorunlar\u0131 ger\u00e7ekten daha iyi \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olmayabilir.<\/p>\n

G\u00f6sterge iyile\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

Ger\u00e7ek performans ise ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015fmemi\u015f olabilir.<\/p>\n

Bir g\u00f6stergeyi iyile\u015ftirmekle, g\u00f6stergenin temsil etti\u011fi ger\u00e7ekli\u011fi iyile\u015ftirmek ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Hedefler Bazen \u00c7al\u0131\u015fanlara Yanl\u0131\u015f \u015eeyi \u00c7ok \u0130yi Yapmay\u0131 \u00d6\u011fretir!<\/strong><\/p>\n

Donald T. Campbell, 1976 y\u0131l\u0131nda sosyal g\u00f6stergelerin karar verme s\u00fcre\u00e7lerinde nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131rken \u00f6nemli bir uyar\u0131da bulunmu\u015ftu.<\/p>\n

Bir nicel g\u00f6sterge karar verme a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne kadar belirleyici h\u00e2le gelirse, onu bozabilecek bask\u0131lar da o kadar artabilir.<\/p>\n

Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, daha sonra Campbell Yasas\u0131 olarak an\u0131lmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Bunun i\u015fletmelerdeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a tan\u0131d\u0131k.<\/p>\n

Bir sat\u0131\u015f ekibinin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 yaln\u0131zca ayl\u0131k sat\u0131\u015f tutar\u0131yla \u00f6l\u00e7erseniz, \u00e7al\u0131\u015fanlar sat\u0131\u015f tutar\u0131n\u0131 art\u0131rmaya odaklanabilir.<\/p>\n

Ancak sat\u0131\u015flar\u0131n k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131, m\u00fc\u015fteri ili\u015fkilerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi veya tahsilat riski ikinci plana d\u00fc\u015febilir.<\/p>\n

Bir lojistik i\u015fletmesinde s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri yaln\u0131zca teslimat say\u0131s\u0131yla de\u011ferlendirirseniz, teslimatlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, hizmet kalitesi veya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yorgunlu\u011fu yeterince dikkate al\u0131nmayabilir.<\/p>\n

Bir \u00fcniversitede akademik ba\u015far\u0131y\u0131 yaln\u0131zca yay\u0131n say\u0131s\u0131yla de\u011ferlendirirseniz, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n niteli\u011fi, \u00f6\u011fretim faaliyetleri ve toplumsal katk\u0131 ayn\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011fe sahip olmayabilir.<\/p>\n

Burada \u00f6nemli bir noktay\u0131 \u00f6zellikle vurgulamak gerekiyor.<\/p>\n

Bu \u00f6rnekler, b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00f6stergeleri manip\u00fcle edece\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

Ancak \u00f6l\u00e7\u00fcm ve \u00f6d\u00fcllendirme sistemleri, hangi davran\u0131\u015flar\u0131n daha avantajl\u0131 oldu\u011funu etkileyebilir.<\/p>\n

Steven Kerr’in 1975 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan klasik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fki de tam olarak bununla ilgilidir.<\/p>\n

\u0130\u015fletmeler bazen bir davran\u0131\u015f\u0131 isterken ba\u015fka bir davran\u0131\u015f\u0131 \u00f6d\u00fcllendirir.<\/p>\n

\u0130\u015f birli\u011fi isterler, bireysel rekabeti \u00f6d\u00fcllendirirler.<\/p>\n

Uzun vadeli ba\u015far\u0131 isterler, k\u0131sa vadeli sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirirler.<\/p>\n

Kalite isterler, yaln\u0131zca miktar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirirler.<\/p>\n

Sonra da \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n neden bekledikleri gibi davranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n

Bazen \u00e7al\u0131\u015fanlar yanl\u0131\u015f \u015feyi yapm\u0131yor. \u0130\u015fletmenin \u00f6d\u00fcllendirdi\u011fi \u015feyi \u00e7ok iyi yap\u0131yor.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Performans G\u00f6stergeleri Ger\u00e7ekli\u011fi Mi Anlat\u0131yor, Yoksa Ger\u00e7ekli\u011fi Mi De\u011fi\u015ftiriyor?<\/strong><\/p>\n

\u00d6l\u00e7\u00fcm sistemleri yaln\u0131zca mevcut durumu kaydetmez.<\/p>\n

Bazen \u00f6l\u00e7\u00fclen bireylerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n

Wendy Espeland ve Michael Sauder’\u0131n 2007 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, s\u0131ralamalar\u0131n ve kamuya a\u00e7\u0131k performans g\u00f6stergelerinin de\u011ferlendirilen kurumlar \u00fczerindeki etkilerini incelemi\u015fti.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rman\u0131n dikkat \u00e7ekti\u011fi \u00f6nemli mekanizmalardan biri, \u00f6l\u00e7\u00fcm sistemlerinin de\u011ferlendirdikleri kurumlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yeniden \u015fekillendirebilmesiydi.<\/p>\n

Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi i\u015fletmelere uyarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kar\u015f\u0131m\u0131za ilgin\u00e7 bir soru \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Bir i\u015fletmenin performans g\u00f6stergeleri, i\u015fletmenin ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu mu anlat\u0131yor?<\/p>\n

Yoksa \u00e7al\u0131\u015fanlara hangi ba\u015far\u0131 tan\u0131m\u0131na uyum sa\u011flamalar\u0131 gerekti\u011fini mi \u00f6\u011fretiyor?<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin bir i\u015fletmede toplant\u0131lara kat\u0131l\u0131m \u00f6nemli bir performans g\u00f6stergesiyse, \u00e7al\u0131\u015fanlar toplant\u0131lara daha fazla kat\u0131labilir.<\/p>\n

Ama daha fazla toplant\u0131, daha iyi karar anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

Bir i\u015fletmede tamamlanan proje say\u0131s\u0131 \u00f6nemliyse, \u00e7al\u0131\u015fanlar daha fazla projeyi tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/p>\n

Ama daha fazla proje, daha fazla de\u011fer yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

Bir i\u015fletmede e\u011fitim saatleri \u00f6nemliyse, \u00e7al\u0131\u015fanlar daha fazla e\u011fitime kat\u0131labilir.<\/p>\n

Ama e\u011fitim saatlerinin artmas\u0131, \u00f6\u011frenmenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini tek ba\u015f\u0131na g\u00f6stermez.<\/p>\n

Bazen g\u00f6sterge, \u00f6l\u00e7mek istedi\u011fimiz \u015feyin yerine ge\u00e7er.<\/p>\n

Ve biz zamanla bu ikisinin farkl\u0131 oldu\u011funu unuturuz.<\/p>\n

Bir i\u015fletme, performans g\u00f6stergelerini y\u00f6netmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, performans\u0131n kendisini y\u00f6netmeyi ihmal edebilir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Her \u015eeyi Sayabiliyoruz. Peki Her \u015eeyi Anlayabiliyor Muyuz?<\/strong><\/p>\n

Bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n bir ayda ka\u00e7 saat \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesaplayabilirsiniz.<\/p>\n

Ama o saatlerin ne kadar\u0131nda ger\u00e7ekten d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ayn\u0131 kolayl\u0131kla bilemezsiniz.<\/p>\n

Bir y\u00f6neticinin ka\u00e7 karar ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 sayabilirsiniz.<\/p>\n

Ama hangi kararlar\u0131 almamay\u0131 tercih ederek i\u015fletmeyi gereksiz risklerden korudu\u011funu g\u00f6rmek daha zordur.<\/p>\n

Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n ka\u00e7 kez at\u0131f ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyebilirsiniz.<\/p>\n

Ama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015fka bireylerin d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imini nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini anlamak daha karma\u015f\u0131k bir meseledir.<\/p>\n

Bir \u00f6\u011fretim \u00fcyesinin ka\u00e7 saat ders verdi\u011fini \u00f6l\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n

Ama bir \u00f6\u011frencinin y\u0131llar sonra verece\u011fi \u00f6nemli bir kararda o dersten ne kadar yararland\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan hesaplayamayabilirsiniz.<\/p>\n

Buradan \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen \u015feylerin hi\u00e7bir \u015fekilde de\u011ferlendirilemeyece\u011fi sonucunu \u00e7\u0131karm\u0131yorum.<\/p>\n

G\u00fcven, \u00f6\u011frenme, yarat\u0131c\u0131l\u0131k, i\u015f birli\u011fi ve karar kalitesi gibi kavramlar bilimsel y\u00f6ntemlerle incelenebilir.<\/p>\n

Anketler, g\u00f6zlemler, deneyler, nitel ara\u015ft\u0131rmalar ve farkl\u0131 g\u00f6stergeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu alanlarda anlaml\u0131 de\u011ferlendirmeler yap\u0131labilir.<\/p>\n

Ancak bu kavramlar\u0131n tek bir say\u0131ya indirgenmesi, onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

\u0130\u015fte tehlike burada ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

\u00d6l\u00e7\u00fcm ara\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 unutuyoruz.<\/p>\n

Sonra \u00f6l\u00e7\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ger\u00e7ekli\u011fin kendisi san\u0131yoruz.<\/p>\n

Bir \u015feyi sayabiliyor olmak, onu anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelmez.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

\u0130\u015fletmeler Neden Say\u0131lara Bu Kadar G\u00fcveniyor?<\/strong><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc say\u0131lar g\u00fcven veriyor.<\/p>\n

Kesin g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n

Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labiliyorlar.<\/p>\n

Raporlara kolayca yerle\u015ftirilebiliyorlar.<\/p>\n

Grafiklere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyorlar.<\/p>\n

Ve belki de en \u00f6nemlisi, kararlar\u0131 gerek\u00e7elendirmeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131yorlar.<\/p>\n

Bir y\u00f6netici bir \u00e7al\u0131\u015fan hakk\u0131nda olumsuz bir karar verdi\u011finde: “Performans puan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck.”<\/em> diyebiliyor.<\/p>\n

Bir yat\u0131r\u0131m ertelendi\u011finde: “Finansal g\u00f6stergeler uygun de\u011fil.”<\/em> denilebiliyor.<\/p>\n

Bir birimin b\u00fct\u00e7esi azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda: “Verimlilik hedeflerinin alt\u0131nda kald\u0131.”<\/em> a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131labiliyor.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu kararlar hakl\u0131 da olabilir.<\/p>\n

Ancak say\u0131lar\u0131n bulunmas\u0131, kararlar\u0131n otomatik olarak do\u011fru oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc hangi g\u00f6stergenin se\u00e7ilece\u011fi, nas\u0131l hesaplanaca\u011f\u0131, hangi d\u00f6nemin esas al\u0131naca\u011f\u0131 ve hangi sonu\u00e7lar\u0131n ba\u015far\u0131 kabul edilece\u011fi de birer y\u00f6netim karar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Yani rakamlar\u0131n arkas\u0131nda da insanlar vard\u0131r.<\/p>\n

Tercihler vard\u0131r.<\/p>\n

Varsay\u0131mlar vard\u0131r.<\/p>\n

Ve bazen fark edilmeyen \u00f6nyarg\u0131lar vard\u0131r.<\/p>\n

Jerry Z. Muller’\u0131n 2018 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan The Tyranny of Metrics<\/em> adl\u0131 kitab\u0131nda ele\u015ftirdi\u011fi yakla\u015f\u0131m da \u00f6l\u00e7\u00fclebilir performansa a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcven duyulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Buradaki mesele \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn kendisi de\u011fil, \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn y\u00f6netim muhakemesinin yerini almas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bir karar\u0131n arkas\u0131nda rakam bulunmas\u0131, o karar\u0131n arkas\u0131nda yeterince d\u00fc\u015f\u00fcnce bulundu\u011funu garanti etmez.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Bir \u0130\u015fletme Hem Verimli Hem De Ba\u015far\u0131s\u0131z Olabilir Mi?<\/strong><\/p>\n

Olabilir.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc verimlilik ile etkililik ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

Verimlilik, kullan\u0131lan kaynaklarla elde edilen \u00e7\u0131kt\u0131lar aras\u0131ndaki ili\u015fkiyle ilgilidir.<\/p>\n

Etkililik ise do\u011fru ama\u00e7lara ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n

Bir i\u015fletme yanl\u0131\u015f \u00fcr\u00fcn\u00fc son derece verimli \u00fcretebilir.<\/p>\n

Bir \u00e7a\u011fr\u0131 merkezi m\u00fc\u015fterilerin sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeden \u00e7ok say\u0131da \u00e7a\u011fr\u0131 yan\u0131tlayabilir.<\/p>\n

Bir lojistik i\u015fletmesi maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken teslimat g\u00fcvenilirli\u011fini kaybedebilir.<\/p>\n

Bir \u00fcniversite yay\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rken \u00f6\u011fretim kalitesine yeterince kaynak ay\u0131rmayabilir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar, belirli g\u00f6stergeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcnebilir.<\/p>\n

Ama as\u0131l ama\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 ba\u015far\u0131dan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir.<\/p>\n

Robert Kaplan ve David Norton’\u0131n 1992 y\u0131l\u0131nda ortaya koydu\u011fu Dengeli \u00d6l\u00e7\u00fcm Kart\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131ndan biri, i\u015fletme performans\u0131n\u0131 yaln\u0131zca finansal g\u00f6stergelerle de\u011ferlendirmemenin gereklili\u011fine dikkat \u00e7ekmesiydi.<\/p>\n

Finansal sonu\u00e7lar\u0131n yan\u0131nda m\u00fc\u015fteri, i\u00e7 s\u00fcre\u00e7ler, \u00f6\u011frenme ve geli\u015fme boyutlar\u0131n\u0131n da de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini savundular.<\/p>\n

Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n arkas\u0131ndaki temel d\u00fc\u015f\u00fcnce bug\u00fcn de \u00f6nemli.<\/p>\n

Bir i\u015fletmenin ba\u015far\u0131s\u0131, tek bir boyuta indirgenemeyecek kadar karma\u015f\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Ancak burada ba\u015fka bir tehlike de var.<\/p>\n

Bir g\u00f6sterge yerine yirmi g\u00f6sterge koymak, mutlaka daha iyi bir y\u00f6netim sistemi olu\u015fturmaz.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc mesele yaln\u0131zca daha fazla veri toplamak de\u011fildir.<\/p>\n

Hangi verinin ne anlama geldi\u011fini bilmek ve g\u00f6stergeler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri de\u011ferlendirebilmektir.<\/p>\n

Yanl\u0131\u015f hedefe do\u011fru son derece verimli ilerlemek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Yapay Zek\u00e2 \u00c7a\u011f\u0131nda \u00d6l\u00e7\u00fcm Yan\u0131lsamas\u0131 Daha da Tehlikeli Olabilir!<\/strong><\/p>\n

Bug\u00fcn i\u015fletmeler ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re \u00e7ok daha fazla veri toplayabiliyor.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n faaliyetleri izlenebiliyor.<\/p>\n

M\u00fc\u015fteri davran\u0131\u015flar\u0131 analiz edilebiliyor.<\/p>\n

Operasyonel s\u00fcre\u00e7ler ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak de\u011ferlendirilebiliyor.<\/p>\n

Yapay zek\u00e2 sistemleri b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmelerinden \u00f6r\u00fcnt\u00fcler \u00e7\u0131karabiliyor.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar \u00f6nemli f\u0131rsatlar sunuyor.<\/p>\n

Ama beraberinde ba\u015fka bir soru getiriyor.<\/p>\n

Daha fazla veriye sahip olmak, daha iyi karar vermek anlam\u0131na m\u0131 geliyor?<\/p>\n

Her zaman de\u011fil.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc yapay zek\u00e2 sistemleri de kendilerine sunulan veriler, tan\u0131mlanan hedefler ve kullan\u0131lan de\u011ferlendirme \u00f6l\u00e7\u00fctleri \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

E\u011fer yanl\u0131\u015f bir ba\u015far\u0131 tan\u0131m\u0131 olu\u015fturduysan\u0131z, teknolojinin bu tan\u0131m\u0131 daha h\u0131zl\u0131 ve tutarl\u0131 bi\u00e7imde uygulamas\u0131 sorunu ortadan kald\u0131rmayabilir.<\/p>\n

Hatta baz\u0131 durumlarda b\u00fcy\u00fctebilir.<\/p>\n

Bir i\u015fletme \u00e7al\u0131\u015fan performans\u0131n\u0131 yaln\u0131zca tamamlanan i\u015flem say\u0131s\u0131yla tan\u0131ml\u0131yorsa, yapay zek\u00e2 bu g\u00f6stergeyi \u00e7ok daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 izleyebilir.<\/p>\n

Ama \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n birbirlerine yard\u0131m etmesini, deneyimlerini payla\u015fmas\u0131n\u0131 veya gelecekteki sorunlar\u0131 \u00f6nlemesini yeterince hesaba katm\u0131yorsa, \u00f6l\u00e7\u00fcm sistemi h\u00e2l\u00e2 eksiktir.<\/p>\n

Daha geli\u015fmi\u015f teknoloji, eksik bir performans anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 kendili\u011finden tamamlamaz.<\/p>\n

Bu nedenle yapay zek\u00e2 \u00e7a\u011f\u0131nda yaln\u0131zca \u015fu soruyu sormak yeterli de\u011fil: “Neyi daha iyi \u00f6l\u00e7ebiliriz?”<\/em><\/p>\n

\u015eunu da sormal\u0131y\u0131z: “\u00d6l\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey ger\u00e7ekten \u00f6nemli olan \u015fey mi?”<\/em><\/p>\n

Yanl\u0131\u015f soruya verilen daha h\u0131zl\u0131 ve daha kesin bir cevap, do\u011fru karar anlam\u0131na gelmez.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

\u0130yi Bir Performans Sistemi Nas\u0131l Olmal\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u00d6l\u00e7meyi b\u0131rakmam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6ylemiyorum.<\/p>\n

Tam tersine.<\/p>\n

Daha iyi \u00f6l\u00e7meliyiz.<\/p>\n

Ama \u00f6l\u00e7menin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da bilmeliyiz.<\/p>\n

\u0130yi bir performans sistemi, yaln\u0131zca hedeflere ula\u015f\u0131l\u0131p ula\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermez.<\/p>\n

Hedeflere nas\u0131l ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sorgular.<\/p>\n

Sat\u0131\u015flar artt\u0131 m\u0131?<\/p>\n

Peki m\u00fc\u015fterilerle kurulan ili\u015fkiler g\u00fc\u00e7lendi mi?<\/p>\n

Maliyetler azald\u0131 m\u0131?<\/p>\n

Peki bu azalma uzun vadeli kapasiteyi zay\u0131flatt\u0131 m\u0131?<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fan ba\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131 y\u00fckseldi mi?<\/p>\n

Peki \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00f6\u011frenme, geli\u015fme ve dinlenme olanaklar\u0131 ne durumda?<\/p>\n

Projeler zaman\u0131nda tamamland\u0131 m\u0131?<\/p>\n

Peki tamamlanan projeler ger\u00e7ekten beklenen de\u011feri yaratt\u0131 m\u0131?<\/p>\n

Yapay zek\u00e2 kararlar\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131 m\u0131?<\/p>\n

Peki kararlar\u0131n kalitesi ve hesap verebilirli\u011fi nas\u0131l etkilendi?<\/p>\n

\u0130yi bir performans sistemi, say\u0131sal g\u00f6stergeleri nitel de\u011ferlendirmelerle birlikte ele al\u0131r.<\/p>\n

K\u0131sa vadeli sonu\u00e7larla uzun vadeli etkileri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Bir g\u00f6stergedeki iyile\u015fmenin ba\u015fka bir alanda kayba yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Ve en \u00f6nemlisi, g\u00f6stergeleri tart\u0131\u015f\u0131lmaz ger\u00e7ekler olarak de\u011fil, daha iyi sorular sormaya yard\u0131mc\u0131 ara\u00e7lar olarak kullan\u0131r.<\/p>\n

\u0130yi bir performans sistemi yaln\u0131zca ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funuzu s\u00f6ylemez. Ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcnmek u\u011fruna nelerden vazge\u00e7ti\u011finizi de sorgulaman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Son S\u00f6z<\/strong><\/p>\n

Bir sonraki y\u00f6netim toplant\u0131n\u0131zda performans raporunu a\u00e7\u0131n.<\/p>\n

Sat\u0131\u015f rakamlar\u0131na bak\u0131n.<\/p>\n

Maliyetleri inceleyin.<\/p>\n

Verimlilik g\u00f6stergelerini de\u011ferlendirin.<\/p>\n

Hedeflerin ger\u00e7ekle\u015fme oranlar\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/p>\n

Bunlar\u0131n hepsini yap\u0131n.<\/p>\n

Ama sonra ekrandan g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc kald\u0131r\u0131n.<\/p>\n

Ve \u015fu sorular\u0131 sorun:<\/p>\n

Bu raporda neyi g\u00f6remiyoruz?<\/em><\/p>\n

Hangi ba\u015far\u0131lar g\u00f6r\u00fcnmez kal\u0131yor?<\/em><\/p>\n

Hangi kay\u0131plar hen\u00fcz rakamlara yans\u0131mad\u0131?<\/em><\/p>\n

Hangi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7emiyoruz?<\/em><\/p>\n

Hangi m\u00fc\u015fterilerin g\u00fcvenini kaybediyoruz?<\/em><\/p>\n

Hangi kararlar\u0131n bedelini hen\u00fcz \u00f6demedik?<\/em><\/p>\n

Ve belki de en \u00f6nemlisi…<\/p>\n

\u00d6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015feyleri iyile\u015ftirirken, \u00f6l\u00e7medi\u011fimiz hangi de\u011ferleri kaybediyoruz?<\/em><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fletmeler yaln\u0131zca say\u0131larla y\u00f6netilmez.<\/p>\n

Say\u0131lar\u0131 yorumlayan bireylerin muhakemesiyle de y\u00f6netilir.<\/p>\n

Veri gereklidir.<\/p>\n

\u00d6l\u00e7\u00fcm gereklidir.<\/p>\n

Hesap verebilirlik gereklidir.<\/p>\n

Ama hi\u00e7bir g\u00f6sterge, d\u00fc\u015f\u00fcnmenin yerini tutmaz.<\/p>\n

Her \u015feyi \u00f6l\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, ger\u00e7ekten \u00f6nemli olan \u015feyleri g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmayal\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir i\u015fletmenin ba\u015far\u0131s\u0131, yaln\u0131zca raporlar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnenlerden ibaret de\u011fildir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Ve \u015fimdi size son bir soru:<\/p>\n

\u0130\u015fletmenizde ger\u00e7ekten de\u011ferli olan \u015feyleri mi \u00f6l\u00e7\u00fcyorsunuz, yoksa yaln\u0131zca \u00f6l\u00e7ebildi\u011finiz \u015feylere mi de\u011fer veriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n

    \n
      \n
    • Campbell, D. T. (1976). Assessing the impact of planned social change<\/em> (Occasional Paper Series No. 8). Public Affairs Center, Dartmouth College.<\/li>\n
    • Espeland, W. N., & Sauder, M. (2007). Rankings and reactivity: How public measures recreate social worlds. American Journal of Sociology, 113<\/em>(1), 1\u201340. https:\/\/doi.org\/10.1086\/517897<\/li>\n
    • Goodhart, C. A. E. (1975). Problems of monetary management: The U.K. experience<\/em> (Papers in Monetary Economics, Vol. 1). Reserve Bank of Australia.<\/li>\n
    • Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1992). The balanced scorecard\u2014Measures that drive performance. Harvard Business Review, 70<\/em>(1), 71\u201379.<\/li>\n
    • Kerr, S. (1975). On the folly of rewarding A, while hoping for B. Academy of Management Journal, 18<\/em>(4), 769\u2013783. https:\/\/doi.org\/10.2307\/255378<\/li>\n
    • Muller, J. Z. (2018). The tyranny of metrics<\/em>. Princeton University Press.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      (Modern Y\u00f6netim \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler) Bir i\u015fletmede herkes hedeflerini tutturmu\u015f. Sat\u0131\u015flar artm\u0131\u015f. Maliyetler d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. \u00c7al\u0131\u015fan ba\u015f\u0131na verimlilik y\u00fckselmi\u015f. M\u00fc\u015fteri hizmetleri daha fazla \u00e7a\u011fr\u0131 yan\u0131tlam\u0131\u015f. Toplant\u0131 salonundaki ekranda b\u00fct\u00fcn g\u00f6stergeler ye\u015fil. Y\u00f6netim kurulu memnun. \u00dcst y\u00f6netim birbirini tebrik ediyor. Performans raporlar\u0131 ba\u015far\u0131 hik\u00e2yeleriyle dolu. Ama m\u00fc\u015fteriler mutsuz. \u00c7al\u0131\u015fanlar t\u00fckenmi\u015f. Deneyimli \u00e7al\u0131\u015fanlar sessizce ayr\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015f. Kimse uzun vadeli<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3241,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"Her \u015feyi \u00f6l\u00e7\u00fcyoruz. Peki ger\u00e7ekten \u00f6nemli olan\u0131 m\u0131? Goodhart Yasas\u0131, KPI'lar ve performans y\u00f6netiminin g\u00f6r\u00fcnmeyen hatalar\u0131 \u00fczerine bir manifesto.","jetpack_seo_html_title":"Her \u015eeyi \u00d6l\u00e7\u00fcyoruz: Performans Y\u00f6netiminin G\u00f6r\u00fcnmeyen Hatalar\u0131","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[153,1],"tags":[1153,1150,886,1031,1145,1159,1163,1152,1151,1144,1158,477,290,307,1161,478,1162,1155,1166,1164,1110,1147,1146,1165,542,653,1127,1160,1142,503,1154,497,1156,1169,34,1143,1168,1167,669,1148,676,1149,1119,1157],"class_list":["post-3236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogum","category-duyuru","tag-balanced-scorecard","tag-calisan-degerlendirme","tag-calisan-performansi","tag-calisan-tukenmisligi","tag-campbell-yasasi","tag-campbells-law","tag-data-driven-management","tag-dengeli-olcum-karti","tag-etkililik","tag-goodhart-yasasi","tag-goodharts-law","tag-hedef-yonetimi","tag-isletme-yonetimi","tag-karar-verme","tag-key-performance-indicators","tag-kpi","tag-kpi-dysfunction","tag-kurumsal-basari","tag-measurement-bias","tag-metrics-obsession","tag-odullendirme-sistemleri","tag-olcum-kulturu","tag-olcum-yanilgisi","tag-organizational-performance","tag-orgutsel-davranis","tag-orgutsel-performans","tag-performance-management","tag-performance-measurement","tag-performans-gostergeleri","tag-performans-olcumu","tag-performans-paradoksu","tag-performans-yonetimi","tag-sayisallastirma","tag-strategic-decision-making","tag-stratejik-yonetim","tag-temel-performans-gostergeleri","tag-tyranny-of-metrics","tag-unintended-consequences","tag-veri-analitigi","tag-veri-odakli-karar-verme","tag-verimlilik","tag-yapay-zeka-ve-yonetim","tag-yonetim-hatalari","tag-yonetim-muhakemesi"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5nO7q-Qc","jetpack-related-posts":[],"amp_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.gultekinaltuntas.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/dr.-gultekin-altuntas-6ae721fbd6ea2.png?fit=1024%2C1024&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3236"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3242,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3236\/revisions\/3242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}