{"id":3213,"date":"2026-10-21T17:35:55","date_gmt":"2026-10-21T14:35:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=3213"},"modified":"2026-10-21T17:35:57","modified_gmt":"2026-10-21T14:35:57","slug":"isletmeler-sorun-cozen-calisanlari-odullendiriyor-peki-sorunlari-kim-uretiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=3213","title":{"rendered":"\u0130\u015fletmeler Sorun \u00c7\u00f6zen \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131 \u00d6d\u00fcllendiriyor. Peki, Sorunlar\u0131 Kim \u00dcretiyor?"},"content":{"rendered":"\n

(Modern Y\u00f6netim \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler)<\/strong><\/p>\n

Saat 17.45.<\/p>\n

Mesainin bitmesine on be\u015f dakika kalm\u0131\u015f.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck bir m\u00fc\u015fterinin sipari\u015finde ciddi bir hata oldu\u011fu fark ediliyor.<\/p>\n

Sevkiyat yanl\u0131\u015f planlanm\u0131\u015f. Depoda \u00fcr\u00fcnler haz\u0131r de\u011fil. M\u00fc\u015fteri sabah teslimat bekliyor.<\/p>\n

Telefonlar \u00e7almaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

Y\u00f6neticiler toplant\u0131ya giriyor.<\/p>\n

Herkes birbirine ayn\u0131 soruyu soruyor:<\/p>\n

Bu i\u015fi kim \u00e7\u00f6zecek?<\/em><\/p>\n

Ve her zamanki isim ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

O \u00e7al\u0131\u015fan.<\/p>\n

Herkesin g\u00fcvendi\u011fi.<\/p>\n

Zor zamanlarda aranan.<\/p>\n

Gerekti\u011finde kendi i\u015fini b\u0131rak\u0131p ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hatalar\u0131n\u0131 d\u00fczelten.<\/p>\n

Telefonlar a\u00e7\u0131l\u0131yor. Ara\u00e7 bulunuyor. Depo yeniden d\u00fczenleniyor. Birka\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fan fazla mesaiye kal\u0131yor.<\/p>\n

Gece yar\u0131s\u0131na do\u011fru sorun \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Ertesi sabah y\u00f6netici bir te\u015fekk\u00fcr mesaj\u0131 yay\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n

“D\u00fcn ak\u015fam g\u00f6sterdi\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7aba i\u00e7in arkada\u015f\u0131m\u0131za te\u015fekk\u00fcr ediyoruz. Ger\u00e7ek bir tak\u0131m oyuncusu!”<\/em><\/p>\n

Alk\u0131\u015flar.<\/p>\n

Tebrikler.<\/p>\n

Belki k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6d\u00fcl.<\/p>\n

Hik\u00e2ye mutlu bitiyor.<\/p>\n

Ama benim akl\u0131ma ba\u015fka bir soru geliyor.<\/p>\n

Bu i\u015fletme neden her hafta kurtar\u0131lmaya ihtiya\u00e7 duyuyor?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Kahramanlara \u0130htiya\u00e7 Duyan Bir Sistem Ne Kadar Ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n

Kriz an\u0131nda sorumluluk almak de\u011ferlidir.<\/p>\n

Sorun \u00e7\u00f6zmek bir yetkinliktir.<\/p>\n

Zor ko\u015fullarda so\u011fukkanl\u0131 kalabilmek, inisiyatif kullanabilmek ve sonu\u00e7 \u00fcretebilmek elbette takdiri hak eder.<\/p>\n

Bunlar\u0131 tart\u0131\u015fm\u0131yorum.<\/p>\n

Benim tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ba\u015fka bir \u015fey var.<\/p>\n

Bir i\u015fletmenin s\u00fcrekli ayn\u0131 t\u00fcr krizleri ya\u015famas\u0131 ve her seferinde ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar taraf\u0131ndan kurtar\u0131lmas\u0131.<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n

Bir \u00e7al\u0131\u015fan her hafta bozulmu\u015f bir s\u00fcreci d\u00fczeltiyor.<\/p>\n

Ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fan ayn\u0131 s\u00fcrecin neden bozuldu\u011funu ara\u015ft\u0131r\u0131p kal\u0131c\u0131 bir iyile\u015ftirme yap\u0131yor.<\/p>\n

Birinci \u00e7al\u0131\u015fan herkesin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n

\u0130kinci \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 ise giderek daha g\u00f6r\u00fcnmez h\u00e2le geliyor.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k sorun \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/p>\n

Art\u0131k kimse gece yar\u0131s\u0131 telefon a\u00e7m\u0131yor.<\/p>\n

Art\u0131k y\u00f6neticinin m\u00fcdahale etmesi gerekmiyor.<\/p>\n

Art\u0131k anlat\u0131lacak heyecanl\u0131 bir kurtarma hik\u00e2yesi kalm\u0131yor.<\/p>\n

\u0130\u015fte tam burada tuhaf bir y\u00f6netim \u00e7eli\u015fkisi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Sorunu \u00e7\u00f6zen \u00e7al\u0131\u015fan alk\u0131\u015flan\u0131yor. Sorunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelleyen \u00e7al\u0131\u015fan ise \u00e7o\u011fu zaman fark edilmiyor.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Oysa ikinci \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n i\u015fletmeye sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 de\u011fer, baz\u0131 durumlarda birincinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck olabilir.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc birincisi ya\u015fanm\u0131\u015f bir kayb\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n

\u0130kincisi ise kayb\u0131n tekrar ya\u015fanmas\u0131n\u0131 \u00f6nl\u00fcyor.<\/p>\n

\u0130\u015fletmeler Ger\u00e7ekten \u0130stedikleri Davran\u0131\u015flar\u0131 m\u0131 \u00d6d\u00fcllendiriyor?<\/strong><\/p>\n

Steven Kerr, 1975 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan ve y\u00f6netim literat\u00fcr\u00fcn\u00fcn klasiklerinden biri h\u00e2line gelen \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir \u00e7eli\u015fkiye dikkat \u00e7ekmi\u015fti.<\/p>\n

\u0130\u015fletmeler bazen bir davran\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini isterken ba\u015fka bir davran\u0131\u015f\u0131 \u00f6d\u00fcllendirir.<\/p>\n

\u0130\u015f birli\u011fi isterler, bireysel rekabeti \u00f6d\u00fcllendirirler.<\/p>\n

Uzun vadeli d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi isterler, k\u0131sa vadeli sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirirler.<\/p>\n

Kalite isterler, yaln\u0131zca \u00fcretim miktar\u0131n\u0131 \u00f6d\u00fcllendirirler.<\/p>\n

Ve bazen…<\/p>\n

Sorunsuz i\u015fleyen s\u00fcre\u00e7ler isterler, kriz \u00e7\u00f6zen kahramanlar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirirler.<\/p>\n

Buradaki sorun, kahramanlar\u0131n \u00f6d\u00fcllendirilmesi de\u011fildir.<\/p>\n

Sorun, \u00f6d\u00fcl sisteminin hangi davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve de\u011ferli h\u00e2le getirdi\u011fidir.<\/p>\n

Bir i\u015fletmede en \u00e7ok takdir g\u00f6ren \u00e7al\u0131\u015fanlar s\u00fcrekli kriz \u00e7\u00f6zenlerse, di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlara nas\u0131l bir mesaj veriliyor olabilir?<\/p>\n

“Sorun \u00e7\u0131kmadan \u00f6nlemektense, sorun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6zmek daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir ba\u015far\u0131d\u0131r.”<\/em><\/p>\n

B\u00f6yle bir mesaj\u0131n her \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 bilin\u00e7li olarak kriz \u00fcretmeye y\u00f6neltece\u011fini iddia etmiyorum.<\/p>\n

Ancak te\u015fvik sistemlerinin davran\u0131\u015flar\u0131 etkiledi\u011fini biliyoruz.<\/p>\n

Ve i\u015fletmelerin yaln\u0131zca s\u00f6yledikleriyle de\u011fil, \u00f6d\u00fcllendirdikleriyle de y\u00f6netildi\u011fini unutmamak gerekiyor.<\/p>\n

Bir i\u015fletmenin ger\u00e7ek \u00f6nceliklerini anlamak istiyorsan\u0131z yaln\u0131zca strateji belgesine bakmay\u0131n. Kimlerin, hangi davran\u0131\u015flar\u0131 nedeniyle \u00f6d\u00fcllendirildi\u011fine de bak\u0131n.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

S\u00fcrekli Sorun \u00c7\u00f6zmek Bazen Sorunun Kendisine D\u00f6n\u00fc\u015febilir!<\/strong><\/p>\n

Anita Tucker ve Amy Edmondson’\u0131n 2003 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmas\u0131, hastanelerde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck operasyonel aksakl\u0131klara nas\u0131l tepki verdiklerini incelemi\u015fti.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma \u00f6nemli bir mekanizmay\u0131 ortaya koyuyordu.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sorunlar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman anl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle a\u015fabiliyor.<\/p>\n

Eksik malzeme ba\u015fka bir yerden temin ediliyor.<\/p>\n

Yanl\u0131\u015f bilgi telefonla d\u00fczeltiliyor.<\/p>\n

Aksayan s\u00fcre\u00e7 ki\u015fisel \u00e7abayla tamamlan\u0131yor.<\/p>\n

\u0130\u015f devam ediyor.<\/p>\n

Fakat sorunu ortaya \u00e7\u0131karan sistem de\u011fi\u015fmeyebiliyor.<\/p>\n

B\u00f6ylece ayn\u0131 aksakl\u0131k yeniden ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n

Ve \u00e7al\u0131\u015fanlar yeniden \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak zorunda kal\u0131yor.<\/p>\n

Bu mekanizman\u0131n i\u015fletmeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir sonucu var.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar sistemi s\u00fcrekli kurtard\u0131k\u00e7a, sistemin ne kadar sorunlu oldu\u011fu daha az g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le gelebiliyor.<\/p>\n

Bir anlamda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131, y\u00f6netimin kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 gereken ger\u00e7ekleri geciktirebiliyor.<\/p>\n

Bu durum yaln\u0131zca hastanelerde de\u011fil, benzer s\u00fcre\u00e7 aksakl\u0131klar\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 di\u011fer i\u015fletmelerde de kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilecek bir y\u00f6netim riski.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, bir depoda stok kay\u0131tlar\u0131 s\u00fcrekli hatal\u0131ysa ama deneyimli bir \u00e7al\u0131\u015fan her seferinde do\u011fru \u00fcr\u00fcn\u00fc buluyorsa, s\u00fcre\u00e7 ger\u00e7ekten d\u00fczelmi\u015f midir?<\/p>\n

Bir \u00fcretim hatt\u0131nda planlama s\u00fcrekli aks\u0131yor ama ustaba\u015f\u0131 her seferinde \u00fcretimi yeti\u015ftiriyorsa, sistem ger\u00e7ekten ba\u015far\u0131l\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Bir m\u00fc\u015fteri hizmetleri biriminde ayn\u0131 \u015fik\u00e2yetler tekrar ediyor ama yetenekli bir \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fc\u015fterileri her defas\u0131nda ikna ediyorsa, m\u00fc\u015fteri deneyimi ger\u00e7ekten iyile\u015fmi\u015f midir?<\/p>\n

Hay\u0131r.<\/p>\n

En az\u0131ndan yaln\u0131zca bu \u00f6rneklere bakarak b\u00f6yle bir sonuca varamay\u0131z.<\/p>\n

Bir sorunun s\u00fcrekli \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, o sorunun ger\u00e7ekten ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Birinci T\u00fcr \u00c7\u00f6z\u00fcm: \u0130\u015fleri Y\u00fcr\u00fctmek. \u0130kinci T\u00fcr \u00c7\u00f6z\u00fcm: Sistemi De\u011fi\u015ftirmek.<\/strong><\/p>\n

Y\u00f6netim literat\u00fcr\u00fcnde uzun zamand\u0131r tart\u0131\u015f\u0131lan \u00f6nemli bir ayr\u0131m var.<\/p>\n

Tek d\u00f6ng\u00fcl\u00fc \u00f6\u011frenme ve \u00e7ift d\u00f6ng\u00fcl\u00fc \u00f6\u011frenme.<\/p>\n

Chris Argyris’in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ele al\u0131nan bu ayr\u0131m, i\u015fletmelerin sorunlara nas\u0131l yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a de\u011ferli.<\/p>\n

Tek d\u00f6ng\u00fcl\u00fc \u00f6\u011frenmede mevcut hedefler, kurallar ve varsay\u0131mlar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde korunur. Sorun, bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde d\u00fczeltilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\u00c7ift d\u00f6ng\u00fcl\u00fc \u00f6\u011frenmede ise soruna yol a\u00e7an kurallar, varsay\u0131mlar ve kararlar da sorgulan\u0131r.<\/p>\n

Bir \u00f6rnek d\u00fc\u015f\u00fcnelim.<\/p>\n

Bir i\u015fletmede sipari\u015fler s\u00fcrekli ge\u00e7 teslim ediliyor.<\/p>\n

Y\u00f6netici \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc buluyor:<\/p>\n

“Bu hafta herkes biraz daha fazla \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n.”<\/em><\/p>\n

Sipari\u015fler yeti\u015fiyor.<\/p>\n

Sorun \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Ama bir sonraki hafta ayn\u0131 durum tekrar ediyor.<\/p>\n

Bu kez ba\u015fka bir y\u00f6netici farkl\u0131 sorular soruyor.<\/p>\n

Sipari\u015fler neden s\u00fcrekli ge\u00e7 planlan\u0131yor?<\/p>\n

Sat\u0131\u015f birimi neden operasyon kapasitesini dikkate almadan teslimat s\u00f6z\u00fc veriyor?<\/p>\n

Depo neden sipari\u015f de\u011fi\u015fikliklerini zaman\u0131nda \u00f6\u011frenemiyor?<\/p>\n

Performans hedefleri neden birimler aras\u0131nda \u00e7eli\u015fiyor?<\/p>\n

\u0130kinci y\u00f6netici yaln\u0131zca gecikmeyi \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor.<\/p>\n

Gecikmeyi \u00fcreten sistemi sorguluyor.<\/p>\n

Bir sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmak gerekebilir. Ama ayn\u0131 sorunu tekrar ya\u015famamak i\u00e7in bazen farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

\u0130\u015fletmenin En De\u011ferli \u00c7al\u0131\u015fan\u0131 Neden En \u00c7ok Yorulan Ki\u015fi Olmak Zorunda?<\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 i\u015fletmelerde bir \u00e7al\u0131\u015fan vard\u0131r.<\/p>\n

Herkes ona dan\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

Kimsenin \u00e7\u00f6zemedi\u011fi sorunlar\u0131 o \u00e7\u00f6zer.<\/p>\n

Sistem hata verdi\u011finde onu ararlar.<\/p>\n

M\u00fc\u015fteri sinirlendi\u011finde onu devreye sokarlar.<\/p>\n

Bir \u00e7al\u0131\u015fan izin ald\u0131\u011f\u0131nda bo\u015flu\u011fu o doldurur.<\/p>\n

Y\u00f6netici toplant\u0131da gururla anlat\u0131r:<\/p>\n

“O olmasa buras\u0131 y\u00fcr\u00fcmez.”<\/em><\/p>\n

\u0130lk bak\u0131\u015fta b\u00fcy\u00fck bir \u00f6vg\u00fc.<\/p>\n

Ama ben bu c\u00fcmleyi duydu\u011fumda biraz endi\u015feleniyorum.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc bir i\u015fletme ger\u00e7ekten tek bir \u00e7al\u0131\u015fan olmadan y\u00fcr\u00fcyemiyorsa, bu yaln\u0131zca o \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n yetkinli\u011fini g\u00f6stermez.<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda i\u015fletmenin ki\u015filere ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu da g\u00f6sterir.<\/p>\n

Bilgi neden payla\u015f\u0131lm\u0131yor?<\/p>\n

S\u00fcre\u00e7ler neden standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131yor?<\/p>\n

Yedekleme neden yap\u0131lm\u0131yor?<\/p>\n

Yetkinlikler neden daha geni\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fan grubuna kazand\u0131r\u0131lm\u0131yor?<\/p>\n

Bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc performans\u0131, i\u015fletmenin ola\u011fan performans\u0131ndaki eksiklikleri gizliyor olabilir mi?<\/p>\n

Dahas\u0131, s\u00fcrekli kurtar\u0131c\u0131 rol\u00fc \u00fcstlenen \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n bu y\u00fck\u00fc ne kadar s\u00fcre ta\u015f\u0131yabilece\u011fi de ayr\u0131 bir mesele.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc her krizde ayn\u0131 ki\u015finin aranmas\u0131, zamanla takdirden \u00e7ok t\u00fckenmeye yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

“O olmasa buras\u0131 y\u00fcr\u00fcmez” c\u00fcmlesi, bazen bir \u00e7al\u0131\u015fana verilen en b\u00fcy\u00fck iltifat de\u011fil, i\u015fletmenin kendisi hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 en ciddi itiraft\u0131r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Kimse Sorun \u00c7\u0131karmak \u0130stemiyorsa Sorunlar\u0131 Nas\u0131l \u00d6\u011frenece\u011fiz?<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fletmelerde sorunlar\u0131n tekrar etmesinin bir ba\u015fka nedeni de \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sorunlar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirememesi olabilir.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 i\u015fletmelerde sorun bildirmek, sorun \u00e7\u0131karmakla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Bir \u00e7al\u0131\u015fan “Bu s\u00fcre\u00e7 yanl\u0131\u015f tasarlanm\u0131\u015f.” <\/em>dedi\u011finde olumsuz biri olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

Bir ba\u015fkas\u0131 “Bu hedef mevcut kapasitemizle ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil.” <\/em>dedi\u011finde yeterince istekli bulunmayabilir.<\/p>\n

Ba\u015fka biri “Bu karar\u0131 tekrar d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz.” <\/em> dedi\u011finde y\u00f6netimi sorgulamakla su\u00e7lanabilir.<\/p>\n

Sonra sorun ger\u00e7ekten ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Ve i\u015fletme bu kez \u00e7\u00f6z\u00fcm aramaya ba\u015flar.<\/p>\n

Oysa belki de sorun daha ortaya \u00e7\u0131kmadan uyar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Amy Edmondson’\u0131n 1999 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan psikolojik g\u00fcvenlik ara\u015ft\u0131rmas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ki\u015filer aras\u0131 risk almaktan \u00e7ekinmedikleri ekip ortamlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenme davran\u0131\u015flar\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n

Bu bulgunun y\u00f6netim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n hatalar\u0131, riskleri ve s\u00fcre\u00e7 sorunlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirebilmesi, i\u015fletmenin \u00f6\u011frenme kapasitesini destekleyebilir.<\/p>\n

Ancak \u00e7al\u0131\u015fanlar sorunlar\u0131 dile getirdiklerinde cezaland\u0131r\u0131lacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerse, y\u00f6netim \u00e7o\u011fu zaman ger\u00e7ekleri ancak kriz ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u00f6\u011frenir.<\/p>\n

Sorunu \u00f6nceden s\u00f6yleyen \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 susturup sorun ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcreten \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 alk\u0131\u015flamak, \u00f6\u011frenen bir i\u015fletmenin de\u011fil, kendi hatalar\u0131n\u0131 tekrarlayan bir sistemin i\u015fareti olabilir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Baz\u0131 Krizler Tesad\u00fcf De\u011fildir. Y\u00f6netim Tercihlerinin Sonucudur.<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fletmelerde ya\u015fanan her sorunun bir \u00e7al\u0131\u015fan hatas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek kolayd\u0131r.<\/p>\n

Sipari\u015f yanl\u0131\u015f girilmi\u015f.<\/p>\n

\u00dcr\u00fcn yanl\u0131\u015f sevk edilmi\u015f.<\/p>\n

M\u00fc\u015fteriye yanl\u0131\u015f bilgi verilmi\u015f.<\/p>\n

Rapor zaman\u0131nda haz\u0131rlanmam\u0131\u015f.<\/p>\n

Peki bu hatalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar\u0131 kim tasarlad\u0131?<\/p>\n

Ger\u00e7ek\u00e7i olmayan teslimat s\u00fcrelerini kim belirledi?<\/p>\n

Eksik personelle \u00e7al\u0131\u015fma karar\u0131n\u0131 kim verdi?<\/p>\n

Birbirleriyle \u00e7eli\u015fen performans hedeflerini kim olu\u015fturdu?<\/p>\n

S\u00fcre\u00e7ler aras\u0131ndaki koordinasyon eksikli\u011fini kim g\u00f6z ard\u0131 etti?<\/p>\n

Yeterli e\u011fitim ve yetki olmadan \u00e7al\u0131\u015fanlardan kusursuz sonu\u00e7 bekleyen kimdi?<\/p>\n

Elbette her hatan\u0131n nedeni y\u00f6netim de\u011fildir.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n bireysel sorumluluklar\u0131 vard\u0131r. Beklenmedik d\u0131\u015f ko\u015fullar vard\u0131r. Ger\u00e7ekten \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen olaylar vard\u0131r.<\/p>\n

Ancak s\u00fcrekli tekrarlayan sorunlarda yaln\u0131zca son hatay\u0131 yapan ki\u015fiye odaklanmak, daha derinlerdeki sistemsel nedenleri g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmam\u0131za yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

Bir i\u015fletmede ayn\u0131 t\u00fcr hata farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar taraf\u0131ndan tekrar tekrar yap\u0131l\u0131yorsa, art\u0131k yaln\u0131zca \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 de\u011ferlendirmek yeterli de\u011fildir.<\/p>\n

S\u00fcrecin kendisini de de\u011ferlendirmek gerekir.<\/p>\n

Bir hata bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n olabilir. Ama ayn\u0131 hatan\u0131n s\u00fcrekli tekrarlanmas\u0131na izin veren ko\u015fullar, y\u00f6netimin de sorumluluk alan\u0131na girer.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Ger\u00e7ek Ba\u015far\u0131 Bazen Hi\u00e7bir \u015eey Olmamas\u0131d\u0131r!<\/strong><\/p>\n

Bir i\u015fletmede t\u00fcm sevkiyatlar zaman\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n

M\u00fc\u015fteriler \u015fik\u00e2yet etmiyor.<\/p>\n

Sistemler sorunsuz \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar s\u00fcrekli fazla mesai yapmak zorunda kalm\u0131yor.<\/p>\n

Stoklar do\u011fru y\u00f6netiliyor.<\/p>\n

Hatalar b\u00fcy\u00fcmeden fark ediliyor.<\/p>\n

\u0130lk bak\u0131\u015fta anlat\u0131lacak bir hik\u00e2ye yok.<\/p>\n

Kimse son dakikada m\u00fc\u015fteriyi kurtarmam\u0131\u015f.<\/p>\n

Kimse gece yar\u0131s\u0131 depoya gitmemi\u015f.<\/p>\n

Kimse ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir fedak\u00e2rl\u0131k g\u00f6stermemi\u015f.<\/p>\n

Ama belki de tam olarak bu y\u00fczden i\u015fletme ba\u015far\u0131l\u0131.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc iyi tasarlanm\u0131\u015f bir sistem, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan s\u00fcrekli ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7aba beklemez.<\/p>\n

Elbette krizlerin tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Her i\u015fletme belirsizliklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r.<\/p>\n

Her sistem zaman zaman hata verir.<\/p>\n

Her y\u00f6netici beklenmedik kararlar almak zorunda kalabilir.<\/p>\n

Ancak beklenmedik krizlerle \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve tekrar eden sorunlar ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

Birincisine haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak gerekir.<\/p>\n

\u0130kincisinin neden tekrar etti\u011fini sorgulamak gerekir.<\/p>\n

\u0130yi y\u00f6netimin en \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131, hi\u00e7 ya\u015fanmayan krizlerdir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Peki \u0130\u015fletmeler Neyi \u00d6d\u00fcllendirmeli?<\/strong><\/h2>\n

Kriz \u00e7\u00f6zen \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 takdir etmeye devam etmeliyiz.<\/p>\n

Ama yaln\u0131zca onlar\u0131 de\u011fil.<\/p>\n

Sorunlar\u0131 \u00f6nceden fark edenleri de.<\/p>\n

Hatalar\u0131n nedenlerini ara\u015ft\u0131ranlar\u0131 da.<\/p>\n

S\u00fcre\u00e7leri iyile\u015ftirenleri de.<\/p>\n

Bilgisini ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015fanlar\u0131 da.<\/p>\n

Kendisinden sonra ayn\u0131 i\u015fin daha kolay yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayanlar\u0131 da.<\/p>\n

Bir sorunu \u00e7\u00f6zd\u00fckten sonra ayn\u0131 sorunun tekrar ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da.<\/p>\n

Ve belki de performans de\u011ferlendirme sistemlerimize farkl\u0131 sorular eklemeliyiz.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fan ka\u00e7 kriz \u00e7\u00f6zd\u00fc?<\/em> sorusunun yan\u0131na…<\/p>\n

<\/em<\/p>\n

Hangi s\u00fcreci daha g\u00fcvenilir h\u00e2le getirdi?<\/em><\/p>\n

Hangi bilgiyi kurumsal haf\u0131zaya kazand\u0131rd\u0131?<\/em><\/p>\n

Hangi riski b\u00fcy\u00fcmeden g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131ld\u0131?<\/em><\/p>\n

Hangi i\u015fi art\u0131k ki\u015fisel fedak\u00e2rl\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 duymadan yap\u0131labilir h\u00e2le getirdi?<\/em> sorular\u0131n\u0131 da koymal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek performans yaln\u0131zca bug\u00fcn ya\u015fanan sorunu \u00e7\u00f6zmek de\u011fildir.<\/p>\n

Yar\u0131n\u0131n ayn\u0131 sorunla ba\u015flamamas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

Son S\u00f6z<\/strong><\/p>\n

Bir \u00e7al\u0131\u015fan i\u015fletmeyi b\u00fcy\u00fck bir krizden kurtard\u0131\u011f\u0131nda onu alk\u0131\u015flay\u0131n.<\/p>\n

Eme\u011fini g\u00f6r\u00fcn.<\/p>\n

Sorumlulu\u011funu takdir edin.<\/p>\n

Ama alk\u0131\u015flar bittikten sonra toplant\u0131 odas\u0131nda biraz daha kal\u0131n.<\/p>\n

Ve kendinize \u015fu soruyu sorun:<\/p>\n

Bu kriz neden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n

Daha \u00f6nce ya\u015fanm\u0131\u015f m\u0131yd\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u00d6nceden fark edilebilir miydi?<\/em><\/strong><\/p>\n

Bir \u00e7al\u0131\u015fan taraf\u0131ndan uyar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f m\u0131yd\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n

Hangi kararlar bu sorunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n

Ve en \u00f6nemlisi…<\/p>\n

Yar\u0131n ayn\u0131 krizin ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in bug\u00fcn neyi de\u011fi\u015ftirece\u011fiz?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcrekli kahramanlara ihtiya\u00e7 duyan bir i\u015fletmede yaln\u0131zca kahramanlar\u0131n yeteneklerini de\u011fil, sistemin neden s\u00fcrekli kurtar\u0131lmaya ihtiya\u00e7 duydu\u011funu da konu\u015fmak gerekir.<\/p>\n

Kahramanlar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirmek g\u00fczeldir. Ama iyi y\u00f6netim, her g\u00fcn yeni bir kahramana ihtiya\u00e7 duymayan bir sistem kurabilmektir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Ve \u015fimdi as\u0131l soruya gelelim.<\/p>\n

\u0130\u015fletmenizde en \u00e7ok takdir edilen \u00e7al\u0131\u015fanlar sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zenler mi, yoksa o sorunlar\u0131n bir daha ya\u015fanmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayanlar m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Belki de i\u015fletmenizin y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131na dair en \u00f6nemli cevap bu soruda gizlidir.<\/p>\n

Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n

    \n
      \n
    • Argyris, C. (1976). Single-loop and double-loop models in research on decision making. Administrative Science Quarterly, 21<\/em>(3), 363\u2013375. https:\/\/doi.org\/10.2307\/2391848<\/li>\n
    • Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44<\/em>(2), 350\u2013383. https:\/\/doi.org\/10.2307\/2666999<\/li>\n
    • Kerr, S. (1975). On the folly of rewarding A, while hoping for B. Academy of Management Journal, 18<\/em>(4), 769\u2013783. https:\/\/doi.org\/10.2307\/255378<\/li>\n
    • Tucker, A. L. (2004). The impact of operational failures on hospital nurses and their patients. Journal of Operations Management, 22<\/em>(2), 151\u2013169. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jom.2003.12.006<\/li>\n
    • Tucker, A. L., & Edmondson, A. C. (2003). Why hospitals don’t learn from failures: Organizational and psychological dynamics that inhibit system change. California Management Review, 45<\/em>(2), 55\u201372. https:\/\/doi.org\/10.2307\/41166165<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      (Modern Y\u00f6netim \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler) Saat 17.45. Mesainin bitmesine on be\u015f dakika kalm\u0131\u015f. B\u00fcy\u00fck bir m\u00fc\u015fterinin sipari\u015finde ciddi bir hata oldu\u011fu fark ediliyor. Sevkiyat yanl\u0131\u015f planlanm\u0131\u015f. Depoda \u00fcr\u00fcnler haz\u0131r de\u011fil. M\u00fc\u015fteri sabah teslimat bekliyor. Telefonlar \u00e7almaya ba\u015fl\u0131yor. Y\u00f6neticiler toplant\u0131ya giriyor. Herkes birbirine ayn\u0131 soruyu soruyor: Bu i\u015fi kim \u00e7\u00f6zecek? Ve her zamanki isim ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. O<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3230,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"\u0130\u015fletmeler kriz \u00e7\u00f6zen \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 \u00f6d\u00fcllendiriyor. Peki krizleri \u00fcreten sistemleri kim sorguluyor? Performans y\u00f6netiminin g\u00f6r\u00fcnmeyen \u00e7eli\u015fkisi.","jetpack_seo_html_title":"\u0130\u015fletmeler Sorun \u00c7\u00f6zenleri \u00d6d\u00fcllendiriyor. Sorunlar\u0131 Kim \u00dcretiyor?","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[153,1],"tags":[543,795,1111,886,1031,1118,1130,1129,1000,1133,606,707,290,1125,1116,1112,1114,735,329,1126,1110,1124,1122,1024,805,306,734,1127,497,460,791,1128,1131,1123,1117,1113,1115,34,1120,1121,1134,1132,1014,1119,597],"class_list":["post-3213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogum","category-duyuru","tag-calisan-bagliligi","tag-calisan-motivasyonu","tag-calisan-odullendirme","tag-calisan-performansi","tag-calisan-tukenmisligi","tag-cift-dongulu-ogrenme","tag-continuous-improvement","tag-double-loop-learning","tag-employee-recognition","tag-firefighting-culture","tag-gorunmeyen-emek","tag-is-surecleri","tag-isletme-yonetimi","tag-isletmelerde-kahramanlik-kulturu","tag-kok-neden-analizi","tag-kriz-cozme","tag-kriz-yonetimi","tag-kurumsal-hafiza","tag-liderlik","tag-management-mistakes","tag-odullendirme-sistemleri","tag-onleyici-yonetim","tag-operasyonel-mukemmellik","tag-organizational-culture","tag-organizational-learning","tag-orgut-kulturu","tag-orgutsel-ogrenme","tag-performance-management","tag-performans-yonetimi","tag-psikolojik-guvenlik","tag-psychological-safety","tag-reward-systems","tag-root-cause-analysis","tag-sistem-dusuncesi","tag-sistemsel-sorunlar","tag-sorun-cozme","tag-sorunlarin-kok-nedenleri","tag-stratejik-yonetim","tag-surec-iyilestirme","tag-surekli-iyilestirme","tag-systems-thinking","tag-workplace-heroism","tag-yonetici-davranislari","tag-yonetim-hatalari","tag-yuksek-performansli-calisanlar"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5nO7q-PP","jetpack-related-posts":[],"amp_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.gultekinaltuntas.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/dr.-gultekin-altuntas-6ad8cb2eec335.png?fit=1024%2C1024&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3213"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3231,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3213\/revisions\/3231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}