{"id":2962,"date":"2026-07-21T21:38:26","date_gmt":"2026-07-21T18:38:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=2962"},"modified":"2026-07-21T21:38:27","modified_gmt":"2026-07-21T18:38:27","slug":"isletmeler-buyudukce-neden-daha-yavas-ogrenir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=2962","title":{"rendered":"\u0130\u015fletmeler B\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e Neden Daha Yava\u015f \u00d6\u011frenir?"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"text-align:justify;\"><strong>(Y\u00f6netim \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bir giri\u015fim d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Sabah ortaya at\u0131lan bir fikir, ayn\u0131 g\u00fcn denenebilir. Bir m\u00fc\u015fteri geri bildirimi, \u00f6\u011fleden sonra \u00fcr\u00fcn\u00fcn yeni s\u00fcr\u00fcm\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Kararlar h\u0131zl\u0131 al\u0131n\u0131r, hatalar h\u0131zla fark edilir ve \u00f6\u011frenme g\u00fcnl\u00fck i\u015fleyi\u015fin do\u011fal bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u015eimdi onlarca \u00fclkede faaliyet g\u00f6steren b\u00fcy\u00fck bir i\u015fletmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ayn\u0131 fikir bu kez farkl\u0131 departmanlardan ge\u00e7er, raporlan\u0131r, de\u011ferlendirilir, onay bekler ve \u00e7o\u011fu zaman daha uygulanmadan g\u00fcndemden d\u00fc\u015fer.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130lgin\u00e7 olan \u015fudur:<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">B\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler daha fazla deneyime, daha fazla uzmana ve daha fazla veriye sahiptir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Buna ra\u011fmen \u00e7o\u011fu zaman daha yava\u015f \u00f6\u011frenirler.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Peki neden?<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130lk bak\u0131\u015fta bunun nedeni i\u015fletmelerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Oysa sorun \u00f6l\u00e7ek de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Sorun, b\u00fcy\u00fcrken in\u015fa edilen karar yap\u0131lar\u0131, s\u00fcre\u00e7ler ve al\u0131\u015fkanl\u0131klard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fletmeler yaln\u0131zca \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fcmez.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Kurallar\u0131 b\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Onay mekanizmalar\u0131 b\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Raporlar\u0131 b\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ve bazen b\u00fct\u00fcn bunlarla birlikte \u00f6\u011frenme h\u0131z\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclmeye ba\u015flar.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0130\u015fletmeler b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri i\u00e7in yava\u015f \u00f6\u011frenmez.<\/strong><\/p><p><strong>\u00d6\u011frenmeyi zorla\u015ft\u0131ran yap\u0131lar in\u015fa ettikleri i\u00e7in yava\u015f \u00f6\u011frenir.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Belki de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u015fletmelerinin en \u00f6nemli rekabet avantaj\u0131 art\u0131k daha fazla bilgiye sahip olmak de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Yeni bilgiyi rakiplerinden daha h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenebilmek ve onu davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmektir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\"><strong>Ba\u015far\u0131 En B\u00fcy\u00fck \u00d6\u011fretmen De\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bazen En B\u00fcy\u00fck Tuzakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Y\u00f6neticiler i\u00e7in ba\u015far\u0131 \u00e7o\u011fu zaman do\u011fru kararlar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ger\u00e7ekten de ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar, mevcut uygulamalar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131\u015fanlar do\u011fal olarak i\u015fe yarayan y\u00f6ntemleri tekrar etmeye e\u011filimlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ancak y\u00f6netim bilimi uzun y\u0131llard\u0131r bunun ba\u015fka bir y\u00fcz\u00fcne de dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ba\u015far\u0131 yaln\u0131zca \u00f6zg\u00fcven \u00fcretmez. Ayn\u0131 zamanda ge\u00e7mi\u015fte i\u015fe yarayan uygulamalara gere\u011finden fazla ba\u011flanma riskini de beraberinde getirir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">James G. March&#8217;\u0131n \u00f6rg\u00fctsel \u00f6\u011frenme \u00fczerine geli\u015ftirdi\u011fi <em>Exploration\u2013Exploitation<\/em> yakla\u015f\u0131m\u0131, i\u015fletmelerin neden zamanla \u00f6\u011frenme h\u0131z\u0131n\u0131 kaybedebildi\u011fini a\u00e7\u0131klayan en \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalardan biridir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">March&#8217;a g\u00f6re i\u015fletmeler s\u00fcrekli iki farkl\u0131 faaliyet aras\u0131nda denge kurmak zorundad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Birincisi, mevcut bilgi ve deneyimlerinden en y\u00fcksek verimi elde etmektir. \u0130kincisi ise hen\u00fcz do\u011frulu\u011fu kan\u0131tlanmam\u0131\u015f yeni fikirleri ara\u015ft\u0131rmak, denemek ve \u00f6\u011frenmektir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130lk faaliyet bug\u00fcn\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130kincisi ise gelece\u011fin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 in\u015fa eder.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Sorun, bir\u00e7ok i\u015fletmenin zamanla yaln\u0131zca bug\u00fcn\u00fc m\u00fckemmelle\u015ftirmeye odaklanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Ba\u015far\u0131 tekrar etmeyi \u00f6\u011fretir.<\/strong><\/p><p><strong>\u00d6\u011frenmek ise bazen tekrar etmeyi b\u0131rakmay\u0131 gerektirir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ba\u015far\u0131l\u0131 i\u015fletmeler s\u00fcre\u00e7lerini standartla\u015ft\u0131r\u0131r, belirsizli\u011fi azalt\u0131r ve hata yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Bu, operasyonel verimlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir kazan\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ancak ayn\u0131 standartlar zamanla yeni fikirlerin de\u011ferlendirilmesini zorla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc her standart s\u00fcre\u00e7, ge\u00e7mi\u015fte verilmi\u015f ba\u015far\u0131l\u0131 bir karar\u0131n bug\u00fcne ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f h\u00e2lidir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ge\u00e7mi\u015f ba\u015far\u0131lar artt\u0131k\u00e7a mevcut sistemi sorgulamak da giderek zorla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7al\u0131\u015fanlar yeni yollar aramak yerine mevcut y\u00f6ntemi en iyi bi\u00e7imde uygulamaya odaklan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Y\u00f6neticiler ise al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ba\u015far\u0131y\u0131 gelece\u011fin de garantisi olarak g\u00f6rmeye ba\u015flayabilir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Bir i\u015fletmeyi en \u00e7ok zorlayan \u015fey ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k de\u011fildir.<\/strong><\/p><p><strong>Ge\u00e7mi\u015f ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n gelece\u011fi a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131na duydu\u011fu a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcvendir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130\u015fte bu nedenle bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck i\u015fletme de\u011fi\u015fimi fark etmekte gecikmez.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">As\u0131l gecikme, de\u011fi\u015fime ra\u011fmen eski ba\u015far\u0131 modelini terk etmekte ya\u015fan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frenmenin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri cehalet de\u011fil, a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6zg\u00fcvendir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justified;\"><strong>D\u00fcn Ba\u015far\u0131l\u0131 Olan \u015eey, Bug\u00fcn En B\u00fcy\u00fck Engeliniz Olabilir!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Y\u00f6netim tarihinde ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015f i\u015fletme \u00f6rnekleri olduk\u00e7a fazlad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ancak dikkat \u00e7ekici olan, bu i\u015fletmelerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131z olmadan \u00f6nce sekt\u00f6rlerinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc oyuncular\u0131 olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Onlar\u0131 zirveye ta\u015f\u0131yan \u015fey, bir d\u00f6nem rakiplerinden daha h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenebilmi\u015f olmalar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ne var ki zamanla ayn\u0131 ba\u015far\u0131 modeli, de\u011fi\u015fen ko\u015fullar\u0131 anlamalar\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Kodak bunun en bilinen \u00f6rneklerinden biridir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130lgin\u00e7tir ki Kodak dijital foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 rakiplerinden \u00f6nce ke\u015ffeden i\u015fletmelerden biriydi. Hatta ilk dijital foto\u011fraf makinesi prototipi 1975 y\u0131l\u0131nda Kodak m\u00fchendisi Steven Sasson taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Sorun teknolojiyi g\u00f6rememek de\u011fildi.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Sorun, mevcut i\u015f modelini de\u011fi\u015ftirecek kadar h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenememekti.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Benzer \u015fekilde Nokia da ak\u0131ll\u0131 telefon pazar\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc izliyordu. BlackBerry ise dokunmatik ekran teknolojisinin y\u00fckseli\u015finden haberdard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Hi\u00e7biri bilgi eksikli\u011fi ya\u015fam\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Eksik olan \u015fey, sahip olduklar\u0131 bilgiyi mevcut ba\u015far\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koyabilme cesaretiydi.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Baz\u0131 i\u015fletmeler gelece\u011fi g\u00f6remez.<\/strong><\/p><p><strong>Baz\u0131lar\u0131 ise gelece\u011fi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2lde ge\u00e7mi\u015ften vazge\u00e7emez.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bu \u00f6rneklerin ortak noktas\u0131 teknoloji de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ortak nokta, ge\u00e7mi\u015fte ba\u015far\u0131 getiren karar sistemlerinin zamanla sorgulanamaz h\u00e2le gelmesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fletmeler yaln\u0131zca \u00fcr\u00fcn \u00fcretmez.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ayn\u0131 zamanda al\u0131\u015fkanl\u0131k \u00fcretir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Performans g\u00f6stergeleri \u00fcretir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00d6d\u00fcllendirme sistemleri \u00fcretir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Yat\u0131r\u0131m \u00f6ncelikleri \u00fcretir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">B\u00fct\u00fcn bu yap\u0131lar uzun y\u0131llar boyunca ba\u015far\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131nda, onlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek teknik bir karardan \u00e7ok zihinsel bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Bir i\u015fletmeyi gelece\u011fe ta\u015f\u0131yan \u015fey, ge\u00e7mi\u015fte ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu de\u011fildir.<\/strong><\/p><p><strong>Ge\u00e7mi\u015f ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 gerekti\u011finde sorgulayabilme cesaretidir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Belki de bu nedenle b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler \u00e7o\u011fu zaman yeni teknolojilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla de\u011fil, eski ba\u015far\u0131 hik\u00e2yelerinin sorgulanmas\u0131yla ba\u015flar.<\/p>\n<p style=\"text-align:justified;\"><strong>Bilgi Azalmaz, Yol Uzar!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bir insan\u0131n elini s\u0131cak bir y\u00fczeye de\u011fdirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Sinir sistemi, tehlikeyi saniyenin \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde alg\u0131lar ve beyne iletir. Beyin de neredeyse ayn\u0131 h\u0131zla kaslara komut g\u00f6nderir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Hayatta kalmam\u0131z\u0131 sa\u011flayan \u015fey yaln\u0131zca bilgiye sahip olmam\u0131z de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bilginin do\u011fru ki\u015fiye, do\u011fru zamanda ve m\u00fcmk\u00fcn olan en az kay\u0131pla ula\u015fabilmesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u015eimdi ayn\u0131 durumu b\u00fcy\u00fck bir i\u015fletme i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnelim.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bir m\u00fc\u015fteri \u00f6nemli bir geri bildirimde bulunur.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bu bilgi \u00f6nce sat\u0131\u015f temsilcisine ula\u015f\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ard\u0131ndan tak\u0131m liderine aktar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Sonra m\u00fcd\u00fcre, direkt\u00f6re, genel m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131s\u0131na ve nihayet \u00fcst y\u00f6netime kadar ilerler.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Her a\u015fama yaln\u0131zca zaman eklemez.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bilgiyi yeniden yorumlar.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00d6zetler.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00d6nceliklendirir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bazen de fark edilmeden de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>B\u00fcy\u00fck i\u015fletmenin en b\u00fcy\u00fck problemi bilgi eksikli\u011fi de\u011fildir.<\/strong><\/p><p><strong>Bilginin karar vericilere ula\u015f\u0131ncaya kadar anlam\u0131n\u0131 ve h\u0131z\u0131n\u0131 kaybetmesidir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130\u015fletmenin b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e daha fazla veri \u00fcretir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Daha fazla rapor haz\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Daha fazla g\u00f6sterge takip eder.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Fakat veri miktar\u0131n\u0131n artmas\u0131, \u00f6\u011frenme h\u0131z\u0131n\u0131n da artaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frenme yaln\u0131zca bilgi toplamak de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Yeni bilgiyi fark etmek, anlamland\u0131rmak, mevcut bilgilerle ili\u015fkilendirmek ve davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmektir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Y\u00f6netim literat\u00fcr\u00fcnde bu yetenek <em>absorptive capacity<\/em> yani <em>\u00f6z\u00fcmseme kapasitesi<\/em> olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bilgi i\u015fletme i\u00e7inde ne kadar h\u0131zl\u0131 dola\u015f\u0131rsa dola\u015fs\u0131n, e\u011fer kurum onu anlamland\u0131ram\u0131yor ve karar s\u00fcre\u00e7lerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremiyorsa ger\u00e7ek anlamda \u00f6\u011frenme ger\u00e7ekle\u015fmez.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0130\u015fletmeler bilgi kaybetmez.<\/strong><\/p><p><strong>Bilgiyi \u00f6\u011frenmeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremediklerinde rekabet avantaj\u0131n\u0131 kaybeder.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Belki de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u015fletmelerinin temel sorusu art\u0131k &#8220;Ne kadar veri topluyoruz?&#8221; de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">As\u0131l soru \u015fudur:<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\"><strong>Toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeni bilgiyi ne kadar h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenebiliyor ve davran\u0131\u015f\u0131m\u0131za yans\u0131tabiliyoruz?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align:justified;\"><strong>Kurumlar Ya\u015flanmaz, Al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 Ya\u015flan\u0131r!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7al\u0131\u015fanlar ya\u015fland\u0131k\u00e7a baz\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmekte zorlanabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130lgin\u00e7 olan ise i\u015fletmelerin biyolojik olarak ya\u015flanmamas\u0131na ra\u011fmen benzer bir davran\u0131\u015f g\u00f6stermeleridir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bir i\u015fletmenin binas\u0131 ya\u015flanabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Kulland\u0131\u011f\u0131 teknoloji eskimeye ba\u015flayabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Fakat bunlar\u0131n hi\u00e7biri bir i\u015fletmeyi ger\u00e7ekten ya\u015fland\u0131rmaz.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">As\u0131l ya\u015flanan, olaylara bak\u0131\u015f bi\u00e7imidir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ba\u015flang\u0131\u00e7ta i\u015fleri kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in geli\u015ftirilen kurallar, s\u00fcre\u00e7ler ve prosed\u00fcrler zamanla sorgulanmayan kabullere d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Art\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar her yeni durumda yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmez.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Daha \u00f6nce i\u015fe yarayan cevab\u0131 tekrar eder.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Bir i\u015fletmenin yava\u015flatan \u015fey s\u00fcre\u00e7ler de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>S\u00fcre\u00e7lerin d\u00fc\u015f\u00fcnmenin yerine ge\u00e7meye ba\u015flamas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Y\u00f6netim literat\u00fcr\u00fcnde bu durum \u00e7o\u011fu zaman <em>\u00f6rg\u00fctsel atalet (organizational inertia)<\/em> kavram\u0131yla a\u00e7\u0131klan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ancak mesele yaln\u0131zca de\u011fi\u015fime diren\u00e7 g\u00f6stermek de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Daha derindeki sorun, mevcut varsay\u0131mlar\u0131n art\u0131k sorgulanmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Chris Argyris&#8217;in ifade etti\u011fi gibi bir\u00e7ok i\u015fletme hata yapt\u0131\u011f\u0131nda davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fczeltir; fakat davran\u0131\u015f\u0131 \u00fcreten d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imini sorgulamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">K\u0131sacas\u0131 hatay\u0131 d\u00fczeltir, sistemi de\u011fil.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130\u015fte bu nedenle baz\u0131 i\u015fletmeler y\u0131llarca ayn\u0131 problemi farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, problemi \u00fcreten varsay\u0131mlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmez.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u00d6\u011frenmenin en ileri seviyesi yeni cevaplar bulmak de\u011fildir.<\/strong><\/p><p><strong>Eski sorular\u0131 yeniden sormaya cesaret edebilmektir.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Peter Senge, \u00f6\u011frenen organizasyonlar\u0131n ortak \u00f6zelli\u011finin yaln\u0131zca bilgi payla\u015fmalar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Onlar\u0131 farkl\u0131 k\u0131lan, kendi zihinsel modellerini s\u00fcrekli g\u00f6zden ge\u00e7irebilmeleridir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc her i\u015fletmeyi zamanla d\u00fcnyay\u0131 a\u00e7\u0131klayan g\u00f6r\u00fcnmez kabuller \u00fcretir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Hangi m\u00fc\u015fterinin \u00f6nemli oldu\u011fu&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Hangi \u00fcr\u00fcn\u00fcn de\u011fer yaratt\u0131\u011f\u0131&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Hangi performans g\u00f6stergesinin ba\u015far\u0131y\u0131 temsil etti\u011fi&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ve \u00e7o\u011fu zaman bu kabuller, ger\u00e7eklerden daha uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olur.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0130\u015fletmeler de\u011fi\u015fime direnmez.<\/strong><\/p><p><strong>D\u00fcnya de\u011fi\u015firken kendi do\u011frular\u0131ndan vazge\u00e7meye diren\u00e7 g\u00f6sterir.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Belki de i\u015fletmelerin ger\u00e7ek gen\u00e7li\u011fi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131nda de\u011fil, varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 ne kadar s\u0131k sorgulayabildiklerinde sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justified;\"><strong>Rekabet Avantaj\u0131 Bilgi De\u011fil, \u00d6\u011frenme H\u0131z\u0131d\u0131r!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Sanayi \u00e7a\u011f\u0131nda rekabet \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde fiziksel kaynaklara dayan\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bilgi ekonomisinde ise uzun y\u0131llar boyunca en de\u011ferli kayna\u011f\u0131n bilgi oldu\u011fu kabul edildi.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bu nedenle i\u015fletmeler veri toplamaya, raporlama sistemleri kurmaya ve bilgi y\u00f6netimi altyap\u0131lar\u0131na b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar yapt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bug\u00fcn ise farkl\u0131 bir ger\u00e7ekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bilgi art\u0131k tek ba\u015f\u0131na rekabet avantaj\u0131 sa\u011flam\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc bilgiye eri\u015fim hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar kolay.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">As\u0131l fark\u0131 yaratan, ayn\u0131 bilgi kar\u015f\u0131s\u0131nda kimin daha h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenebildi\u011fi ve bunu davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebildi\u011fidir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Rekabet avantaj\u0131 bilgiye sahip olmak de\u011fildir.<\/strong><\/p><p><strong>Bilgiyi rakiplerden daha h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenmeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmektir.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bu nedenle ba\u015far\u0131l\u0131 i\u015fletmeler yaln\u0131zca finansal g\u00f6stergeleri izlemez.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00d6\u011frenme s\u00fcre\u00e7lerini de y\u00f6netir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Yeni fikirlerin de\u011ferlendirilme s\u00fcresini \u00f6l\u00e7er.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">M\u00fc\u015fteri geri bildirimlerinin karar s\u00fcre\u00e7lerine ne kadar s\u00fcrede yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 takip eder.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ba\u015far\u0131s\u0131z projelerden \u00e7\u0131kar\u0131lan derslerin yeni uygulamalara ne kadar h\u0131zl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sorgular.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frenme tesad\u00fcfen ger\u00e7ekle\u015fen bir faaliyet de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">T\u0131pk\u0131 kalite, inovasyon veya m\u00fc\u015fteri deneyimi gibi bilin\u00e7li olarak tasarlanmas\u0131 gereken stratejik bir organizasyonel yetenektir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bu anlay\u0131\u015f\u0131n en dikkat \u00e7ekici \u00f6rneklerinden biri Amazon&#8217;un y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc <em>Day One<\/em> yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Jeff Bezos&#8217;a g\u00f6re i\u015fletmelerin en b\u00fcy\u00fck riski b\u00fcy\u00fcmeleri de\u011fil, b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ilk g\u00fcn\u00fcn merak\u0131n\u0131, \u00e7evikli\u011fini ve \u00f6\u011frenme iste\u011fini kaybetmeleridir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Buradaki ama\u00e7 her g\u00fcn s\u0131f\u0131rdan ba\u015flamak de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ama\u00e7, ge\u00e7mi\u015f ba\u015far\u0131lar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc kararlar\u0131n yerine ge\u00e7mesine izin vermemektir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u00d6\u011frenmeyi b\u0131rakan i\u015fletmeler ya\u015flan\u0131r.<\/strong><\/p><p><strong>\u00d6\u011frenmeyi tasarlayan i\u015fletmeler ise b\u00fcy\u00fcrken de gen\u00e7 kalabilir.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Belki de gelece\u011fin en ba\u015far\u0131l\u0131 i\u015fletmeleri en fazla veriye sahip olanlar de\u011fil, de\u011fi\u015fen d\u00fcnyadan en h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenebilenler olacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justified;\"><strong>Son S\u00f6z<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u0130\u015fletmeler b\u00fcy\u00fcmeyi \u00e7o\u011fu zaman \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131yla, cirolar\u0131yla, pazar paylar\u0131yla ya da yeni yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla \u00f6l\u00e7er.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Oysa b\u00fcy\u00fcmenin g\u00f6r\u00fcnmeyen bir g\u00f6stergesi daha vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Yeni bir fikir, i\u015fletmede i\u00e7inde ne kadar s\u00fcrede kabul g\u00f6r\u00fcyor?<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bir m\u00fc\u015fteri geri bildirimi, ne kadar s\u00fcrede ger\u00e7ek bir iyile\u015ftirmeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor?<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bir hata, ne kadar s\u00fcrede yeni bir \u00f6\u011frenmeye d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor?<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Bu sorular\u0131n cevab\u0131, i\u015fletmenizin yaln\u0131zca ne kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu de\u011fil, ne kadar gen\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6sterir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc gen\u00e7 i\u015fletmeler de\u011fi\u015fimi tehdit olarak g\u00f6rmek yerine \u00f6\u011frenme f\u0131rsat\u0131 olarak de\u011ferlendirir.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Ya\u015flanan i\u015fletmeler ise \u00e7o\u011fu zaman yeni bilgiyi mevcut kurallar\u0131n i\u00e7ine s\u0131\u011fd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\">Oysa de\u011fi\u015fen d\u00fcnya eski cevaplara de\u011fil, yeni sorular sorabilen i\u015fletmelere ihtiya\u00e7 duyuyor.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Bir i\u015fletmenin ger\u00e7ek ya\u015f\u0131 kurulu\u015f tarihi de\u011fildir.<\/strong><\/p><p><strong>Yeni bir fikri ciddiye almas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7en s\u00fcredir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align:justify;\">Belki de y\u00f6neticilerin kendilerine sormas\u0131 gereken en \u00f6nemli soru \u015fudur:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0130\u015fletmemiz ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fcyor mu?<\/strong><\/p><p><strong>Yoksa yaln\u0131zca \u00f6\u011frenme h\u0131z\u0131m\u0131z m\u0131 yava\u015fl\u0131yor?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Siz ne dersiniz?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">De\u011ferli yorumlar\u0131n\u0131z\u0131 bekliyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir sonraki yaz\u0131mda tekrar g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere, selam ve sevgilerimle&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align:justify;\"><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<ul style=\"text-align:justify;\">\n<ul>\n<li>Argote, L. (2013). <em>Organizational Learning: Creating, Retaining and Transferring Knowledge<\/em> (2nd ed.). Springer.<\/li>\n<li>Argyris, C. (1977). Double loop learning in organizations. <em>Harvard Business Review, 55<\/em>(5), 115\u2013125.<\/li>\n<li>Argyris, C. (1991). Teaching smart people how to learn. <em>Harvard Business Review, 69<\/em>(3), 99\u2013109.<\/li>\n<li>Bezos, J. (2016). <em>Letter to Shareholders.<\/em> Amazon.com.<\/li>\n<li>Cohen, W. M., &amp; Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. <em>Administrative Science Quarterly, 35<\/em>(1), 128\u2013152.<\/li>\n<li>Galbraith, J. R. (1974). Organization design: An information processing view. <em>Interfaces, 4<\/em>(3), 28\u201336.<\/li>\n<li>Hannan, M. T., &amp; Freeman, J. (1984). Structural inertia and organizational change. <em>American Sociological Review, 49<\/em>(2), 149\u2013164.<\/li>\n<li>Lucas, H. C., Jr., &amp; Goh, J. M. (2009). Disruptive technology: How Kodak missed the digital photography revolution. <em>The Journal of Strategic Information Systems, 18<\/em>(1), 46\u201355.<\/li>\n<li>March, J. G. (1991). Exploration and exploitation in organizational learning. <em>Organization Science, 2<\/em>(1), 71\u201387.<\/li>\n<li>Senge, P. M. (1990). <em>The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization.<\/em> Doubleday.<\/li>\n<li>Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. <em>Strategic Management Journal, 28<\/em>(13), 1319\u20131350.<\/li>\n<li>Tripsas, M., &amp; Gavetti, G. (2000). Capabilities, cognition, and inertia: Evidence from digital imaging. <em>Strategic Management Journal, 21<\/em>(10\u201311), 1147\u20131161.<\/li>\n<li>Tushman, M. L., &amp; Nadler, D. A. (1978). Information processing as an integrating concept in organizational design. <em>Academy of Management Review, 3<\/em>(3), 613\u2013624.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Y\u00f6netim \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler) Bir giri\u015fim d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Sabah ortaya at\u0131lan bir fikir, ayn\u0131 g\u00fcn denenebilir. Bir m\u00fc\u015fteri geri bildirimi, \u00f6\u011fleden sonra \u00fcr\u00fcn\u00fcn yeni s\u00fcr\u00fcm\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Kararlar h\u0131zl\u0131 al\u0131n\u0131r, hatalar h\u0131zla fark edilir ve \u00f6\u011frenme g\u00fcnl\u00fck i\u015fleyi\u015fin do\u011fal bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u015eimdi onlarca \u00fclkede faaliyet g\u00f6steren b\u00fcy\u00fck bir i\u015fletmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Ayn\u0131 fikir bu kez farkl\u0131 departmanlardan ge\u00e7er, raporlan\u0131r,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2967,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[153,1],"tags":[809,817,129,297,813,491,815,816,811,736,812,818,307,462,485,588,329,468,806,74,819,808,805,807,734,810,814,34,16,548],"class_list":["post-2962","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogum","category-duyuru","tag-absorptive-capacity","tag-bilgi-isleme","tag-bilgi-yonetimi","tag-burokrasi","tag-chris-argyris","tag-degisim-yonetimi","tag-dinamik-yetenekler","tag-dynamic-capabilities","tag-exploration-exploitation","tag-inovasyon-yonetimi","tag-james-g-march","tag-karar-surecleri","tag-karar-verme","tag-kurum-kulturu","tag-kurumsal-donusum","tag-kurumsal-ogrenme","tag-liderlik","tag-ogrenen-organizasyon","tag-ogrenme-hizi","tag-organizasyon-teorisi","tag-organizasyonel-degisim","tag-organizational-inertia","tag-organizational-learning","tag-orgutsel-atalet","tag-orgutsel-ogrenme","tag-ozumseme-kapasitesi","tag-peter-senge","tag-stratejik-yonetim","tag-yonetim","tag-yonetim-bilimi"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5nO7q-LM","jetpack-related-posts":[],"amp_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.gultekinaltuntas.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/dr.-gultekin-altuntas-6a5fbc4d03738.png?fit=1024%2C1024&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2962","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2962"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2962\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2965,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2962\/revisions\/2965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}