{"id":2407,"date":"2026-04-06T09:10:27","date_gmt":"2026-04-06T06:10:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=2407"},"modified":"2026-04-06T09:10:29","modified_gmt":"2026-04-06T06:10:29","slug":"dogru-yazilimi-mi-seciyorsunuz-yoksa-yanlis-sistemi-mi-optimize-ediyorsunuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=2407","title":{"rendered":"Do\u011fru Yaz\u0131l\u0131m\u0131 M\u0131 Se\u00e7iyorsunuz, Yoksa Yanl\u0131\u015f Sistemi Mi Optimize Ediyorsunuz?"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>(Ta\u015f\u0131ma Y\u00f6netimi Sistemi (Transportation Management System) Se\u00e7iminde G\u00f6r\u00fcnmeyen Stratejik Hata)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcne ve bu haftaya yaz\u0131l\u0131m se\u00e7imi ile ba\u015flayal\u0131m istiyorum. De\u011ferli meslekta\u015flar\u0131m <strong><i>Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Cengiz Kerem K\u00fctahya ve Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi B\u00fckra Do\u011faner <\/i><\/strong>&#8216;le birlikte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce yay\u0131nlanan makalemiz ile yaz\u0131l\u0131m se\u00e7imine ili\u015fkin olarak \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6zetlemi\u015f olay\u0131m.<\/p> \n<p style=\"text-align: justify;\">Lojistikte dijitalle\u015fme bir tercihten \u00f6teye ge\u00e7erek neredeyse bir zorunluluk haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p> \n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ba\u011flamda, Kurumsal Kaynak Planlamas\u0131 (Enterprise Resource Planning &#8211; ERP) sistemleri kuruluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bazen ba\u011f\u0131ms\u0131z bazen de Kurumsal Kaynak Planlamas\u0131 sistemlerinin bir alt mod\u00fcl\u00fc olarak de\u011ferlendirilecek Ta\u015f\u0131ma Y\u00f6netim Sistemlerine (Transportation Management System &#8211; TMS) ili\u015fkin altyap\u0131lar yayg\u0131nla\u015f\u0131yor.<\/p> \n<p style=\"text-align: justify;\">Dolay\u0131s\u0131yla,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yaz\u0131l\u0131mlar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Demolar izleniyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 hesaplan\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve sonunda bir karar veriliyor:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>En iyi yaz\u0131l\u0131m\u0131 se\u00e7tik.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Peki ger\u00e7ekten \u00f6yle mi?\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ger\u00e7ekten en do\u011fru yaz\u0131l\u0131m\u0131 m\u0131 se\u00e7tiniz?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yoksa yaln\u0131zca en iyi g\u00f6r\u00fcneni mi?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yaz\u0131l\u0131m Se\u00e7imi: Teknik De\u011fil, Stratejik Bir Karard\u0131r!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015fma, Ta\u015f\u0131ma Y\u00f6netim Sistemleri se\u00e7iminde kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir metodolojik \u00e7er\u00e7eve sunuyor:<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Bayesian Best\u2013Worst Method (BBWM) ve<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">TOPSIS.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kriterler a\u011f\u0131rl\u0131kland\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alternatifler s\u0131ralan\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En iyi se\u00e7enek belirleniyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu yakla\u015f\u0131m bize \u00f6nemli bir \u015feyi sa\u011fl\u0131yor:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>Karar s\u00fcrecini sistematik hale getirme \u015fans\u0131n\u0131.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama \u015fu sorunun do\u011fru cevab\u0131n\u0131 garanti edemiyor:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Do\u011fru problemi \u00e7\u00f6z\u00fcyor muyuz?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kriterler Net Ama Ya \u00d6ncelikler?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Analiz sonu\u00e7lar\u0131 \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015flevsellik,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Maliyet,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Teknolojik yetkinlik ve<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Hizmet kalitesi en kritik \u00f6neme sahip kriterler.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6zellikle,<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Y\u00fck izleme (load tracking) ve<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Lisans maliyetleri \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gayet rasyonel.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama eksik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eu soruya cevap vermiyor:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bu yaz\u0131l\u0131m, i\u015fletmemizin karar kalitesini ger\u00e7ekten artt\u0131racak m\u0131?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>G\u00f6r\u00fcnmeyen Kriter: Karar Yetkinli\u011fi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yaz\u0131l\u0131m ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olursa olsun, \u015fu yoksa etkisi s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>Karar verme kapasitesi.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vurgulamak istedi\u011fim temel birtak\u0131m ger\u00e7eklikler var:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do\u011fru ara\u00e7 + zay\u0131f karar \u2192 s\u0131n\u0131rl\u0131 performansa neden olur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ortalama ara\u00e7 + g\u00fc\u00e7l\u00fc karar \u2192 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir performansa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama i\u015fletmeler genellikle \u015funa odaklan\u0131r:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Hangi yaz\u0131l\u0131m daha iyi?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa as\u0131l soru \u015fudur:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Biz bu yaz\u0131l\u0131mla daha iyi karar verebilecek miyiz?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Model G\u00fc\u00e7l\u00fc Ama K\u00f6r Bir Nokta Var!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">BBWM ve TOPSIS gibi y\u00f6ntemler,<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Uzman g\u00f6r\u00fc\u015flerini sistematikle\u015ftirir ve<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Alternatifleri rasyonel bi\u00e7imde s\u0131ralarlar.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama \u015fu riski de ta\u015f\u0131rlar:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yanl\u0131\u015f tan\u0131mlanm\u0131\u015f kriterleri m\u00fckemmel \u015fekilde optimize etmek.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">E\u011fer i\u015fletme,<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Neyi \u00f6nceliklendirdi\u011fini bilmiyorsa ve\/veya<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Uzun vadeli stratejisini netle\u015ftirmemi\u015fse,<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">En do\u011fru model bile \u015fu sonucu \u00fcretir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>Yanl\u0131\u015f ama tutarl\u0131 bir karar.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Vaka Analizi: Do\u011fru Sonu\u00e7 mu, Do\u011fru Varsay\u0131m m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015fmada bir yaz\u0131l\u0131m di\u011ferine g\u00f6re daha y\u00fcksek skor al\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama bu sonu\u00e7 \u015funa ba\u011fl\u0131:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>Kullan\u0131lan kriterler ve a\u011f\u0131rl\u0131klar.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu da \u015fu ger\u00e7e\u011fi ortaya koyar:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Se\u00e7im sonucu, sistem tasar\u0131m\u0131n\u0131n bir \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yani,<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yaz\u0131l\u0131m de\u011fil, karar \u00e7er\u00e7evesi kazan\u0131r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik: \u00d6zellik mi, Sonu\u00e7 mu?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015fma, pek \u00e7ok kriteri vurguluyor.<\/p> \n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015flevsellik alt\u0131nda, y\u00fck takibi, rota planlama ve entegrasyon kabiliyeti gibi.<\/p> \n<p style=\"text-align: justify;\">Maliyet alt\u0131nda, lisans maliyeti, Bak\u0131m ve g\u00fcncelleme maliyetleri gibi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Teknolojik yetkinlik alt\u0131nda, veri ak\u0131\u015f\u0131 ve \u015feffafl\u0131k ve sistem uyumu gibi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hizmet kalitesi alt\u0131nda, sistem g\u00fcvenilirli\u011fi ve sat\u0131\u015f sonras\u0131 destek gibi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sa\u011flay\u0131c\u0131 i\u015fletme alt\u0131nda, sekt\u00f6rel bilgi ve teknik uzmanl\u0131k gibi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Asl\u0131nda bunlar\u0131n hepsi \u00f6nemli.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama \u015fu kritik ayr\u0131m da yap\u0131lmal\u0131:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, yaz\u0131l\u0131m\u0131n bir \u00f6zelli\u011fi de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sistemin bir sonucudur.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">E\u011fer i\u015fletme,<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">K\u0131sa vadeli maliyet odakl\u0131ysa ve\/veya<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Performans\u0131 yanl\u0131\u015f tan\u0131ml\u0131yorsa,<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>En geli\u015fmi\u015f sistem bile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir sonu\u00e7 \u00fcretmez.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>As\u0131l Problem: Ara\u00e7 m\u0131, Tasar\u0131m m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir\u00e7ok i\u015fletme \u015fu hatay\u0131 yapar:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorunu ara\u00e7ta arar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc yaz\u0131l\u0131mda arar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama ger\u00e7ek problem \u00e7o\u011fu zaman \u015fudur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>Karar mimarisi.<\/i><\/strong><\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Hangi veri kullan\u0131l\u0131yor?<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Hangi kriterler \u00f6ncelikli?<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Ba\u015far\u0131 nas\u0131l tan\u0131mlan\u0131yor?<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorular\u0131na verece\u011finiz yan\u0131tlar net de\u011filse, en iyi yaz\u0131l\u0131m bile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fer \u00fcretir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sonu\u00e7: Yaz\u0131l\u0131m Se\u00e7imi De\u011fil, Sistem Tasar\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015fma \u00f6nemli bir katk\u0131 sunuyor:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ta\u015f\u0131ma Y\u00f6netim Sistemi se\u00e7imini bilimsel ve sistematik hale getiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama ayn\u0131 zamanda \u015fu ger\u00e7e\u011fi hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Do\u011fru yaz\u0131l\u0131m diye bir \u015fey yoktur.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Do\u011fru tasarlanm\u0131\u015f sistem vard\u0131r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve e\u011fer sistem do\u011fru de\u011filse,<\/p> \n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">En iyi yaz\u0131l\u0131m bile yetersiz kal\u0131r.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">En geli\u015fmi\u015f algoritma bile yanl\u0131\u015f \u015feyi optimize eder.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>As\u0131l Soru<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O zaman as\u0131l sormam\u0131z gereken soruya gelelim:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fletmeniz ger\u00e7ekten neyi se\u00e7iyor?<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bir yaz\u0131l\u0131m m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yoksa bir karar verme bi\u00e7imi mi?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc biri sat\u0131n al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di\u011feri tasarlan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>Ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olan her zaman ikincisidir.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sizce?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yorumlar\u0131n\u0131z\u0131 bekliyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir sonraki yaz\u0131mda g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere, \u015fen ve esen kal\u0131n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">K\u00fctahya, C. K., Do\u011faner Duman, B., &#038; Altunta\u015f, G. (2025). Multi-Criteria Evaluation of Transportation Management System (TMS) Software: A Bayesian Best\u2013Worst and TOPSIS Approach. Sustainability, 17(17), 7691.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Ta\u015f\u0131ma Y\u00f6netimi Sistemi (Transportation Management System) Se\u00e7iminde G\u00f6r\u00fcnmeyen Stratejik Hata) Bug\u00fcne ve bu haftaya yaz\u0131l\u0131m se\u00e7imi ile ba\u015flayal\u0131m istiyorum. De\u011ferli meslekta\u015flar\u0131m Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Cengiz Kerem K\u00fctahya ve Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi B\u00fckra Do\u011faner &#8216;le birlikte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce yay\u0131nlanan makalemiz ile yaz\u0131l\u0131m se\u00e7imine ili\u015fkin olarak \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6zetlemi\u015f olay\u0131m. Lojistikte dijitalle\u015fme bir<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2455,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[153,1,622],"tags":[490,307,673,66,497,34,672,122,674,671],"class_list":["post-2407","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogum","category-duyuru","category-yayin","tag-dijital-donusum","tag-karar-verme","tag-kurumsal-kaynak-planlamasi","tag-lojistik","tag-performans-yonetimi","tag-stratejik-yonetim","tag-tasima-yonetim-sistemi","tag-tedarik-zinciri","tag-tys","tag-yazilim-secimi"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.gultekinaltuntas.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-1.png?fit=1024%2C768&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5nO7q-CP","jetpack-related-posts":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2407"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2454,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2407\/revisions\/2454"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}