{"id":2193,"date":"2026-03-30T11:29:21","date_gmt":"2026-03-30T08:29:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=2193"},"modified":"2026-07-02T20:09:25","modified_gmt":"2026-07-02T17:09:25","slug":"isletmeler-neden-yanlis-davranislari-odullendirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=2193","title":{"rendered":"\u0130\u015fletmeler Neden Yanl\u0131\u015f Davran\u0131\u015flar\u0131 \u00d6d\u00fcllendirir?"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>(Modern \u0130\u015fletmelerin G\u00f6r\u00fcnmeyen Hatalar\u0131)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fletmeler insanlara ne yapmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemezler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Onlara neyin \u00f6d\u00fcllendirildi\u011fini g\u00f6sterirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir \u00e7al\u0131\u015fan, i\u015fletmede neyin de\u011ferli oldu\u011funu politika dok\u00fcmanlar\u0131ndan de\u011fil, <strong><i>kim(ler)in \u00f6d\u00fcllendirildi\u011fine bakarak \u00f6\u011frenir.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve \u00e7o\u011fu zaman ortaya \u00e7\u0131kan tablo \u015fudur:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar, do\u011fru sonu\u00e7 \u00fcretti\u011fi i\u00e7in \u00f6d\u00fcllendirilir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>\u00d6d\u00fcl Sistemi Davran\u0131\u015f Tasar\u0131m\u0131 \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00f6netim literat\u00fcr\u00fc uzun s\u00fcredir <strong><i>&#8220;insanlar \u00f6l\u00e7\u00fclen ve \u00f6d\u00fcllendirilen \u015feye g\u00f6re davran\u0131rlar.&#8221; paradigmas\u0131 \u00fczerinde uzla\u015fm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu nedenle performans ve \u00f6d\u00fcl sistemleri yaln\u0131zca sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirmez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 zamanda \u00f6rg\u00fctsel davran\u0131\u015f\u0131 da bi\u00e7imlendirir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak burada kritik birtak\u0131m problem vard\u0131r:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Her \u00f6l\u00e7\u00fclen \u015fey do\u011fru de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Her \u00f6d\u00fcllendirilen davran\u0131\u015f s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir de\u011fildir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>G\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck Yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir\u00e7ok i\u015fletmede \u015fu ki\u015filer \u00f6ne \u00e7\u0131kar:<\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">En \u00e7ok konu\u015fan,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">En h\u0131zl\u0131 reaksiyon veren,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kriz an\u0131nda sahnede olan ve<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kendini en iyi ifade eden.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ki\u015filer genellikle y\u00fcksek performansl\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck ile katk\u0131 ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sessizce sistem kuran, s\u00fcre\u00e7 iyile\u015ftiren, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n performans\u0131n\u0131 art\u0131ran \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00e7o\u011fu zaman arka planda kal\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama \u00f6d\u00fcllendirme sistemi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olana tepki verdi\u011fi i\u00e7in \u015fu sinyal olu\u015fur:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ol, de\u011ferli olursun.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>Yang\u0131n S\u00f6nd\u00fcrenler Neden Kahraman Olur?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fletmelerde s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bir durum vard\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kriz \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir \u00e7al\u0131\u015fan h\u0131zl\u0131ca m\u00fcdahale eder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorunu \u00e7\u00f6zer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve \u00f6d\u00fcllendirilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak \u00e7o\u011fu zaman \u015fu soru sorulmaz:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>Bu kriz neden \u00e7\u0131kt\u0131?<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">E\u011fer sistem s\u00fcrekli kriz \u00fcretiyorsa ve ayn\u0131 ki\u015filer s\u00fcrekli bu krizleri \u00e7\u00f6z\u00fcyor ve \u00f6d\u00fcllendiriliyorsa, i\u015fletme asl\u0131nda \u015fu davran\u0131\u015f\u0131 te\u015fvik eder:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sorunlar\u0131 \u00f6nleme, sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ol.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum k\u0131sa vadede etkili g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama uzun vadede sistematik verimsizlik \u00fcretir.<\/p>\n<p><strong>Y\u00fcksek Performans\u0131n Yanl\u0131\u015f Te\u015fviki<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131mda da belirtti\u011fim gibi,<\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">En g\u00fcvendi\u011finiz \u00e7al\u0131\u015fan daha fazla i\u015f al\u0131r,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u201cHay\u0131r\u201d diyemeyen \u00e7al\u0131\u015fana daha \u00e7ok y\u00fcklenilir ve<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Karizmatik olan sistemin merkezine yerle\u015fir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu yap\u0131 \u00f6d\u00fcl sistemiyle birle\u015fti\u011finde \u015fu mesaj olu\u015fur:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ne kadar \u00e7ok y\u00fck al\u0131rsan, o kadar de\u011ferlisin.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak bu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc bir noktadan sonra y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar:<\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">T\u00fckenir,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Geri \u00e7ekilir ya da <\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Ayr\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve organizasyon \u015fa\u015f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>K\u0131sa Vadeli Ba\u015far\u0131 Tuza\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir\u00e7ok performans sistemi k\u0131sa vadeli \u00e7\u0131kt\u0131lara odaklan\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">H\u0131zl\u0131 sonu\u00e7,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Anl\u0131k ba\u015far\u0131 ve <\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u00d6l\u00e7\u00fclebilir \u00e7\u0131kt\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum \u015fu davran\u0131\u015flar\u0131 te\u015fvik eder:<\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">H\u0131zl\u0131 ama y\u00fczeysel sonu\u00e7lar,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmayan performans ve <\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Sistem yerine birey odakl\u0131 ba\u015far\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa ger\u00e7ek de\u011fer \u00e7o\u011fu zaman<\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">S\u00fcre\u00e7 iyile\u015ftirme,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 ve <\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kapasite in\u015fas\u0131 gibi daha az g\u00f6r\u00fcn\u00fcr alanlarda \u00fcretilir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n<p><strong>\u0130\u015fletmeler Neden Fark Etmez?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum \u00e7o\u011fu zaman bilin\u00e7li de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunlar\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedenlerini \u015f\u00f6yle ifade edebiliriz:<\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong><i>\u00d6l\u00e7\u00fcm kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131:<\/i><\/strong> Kolay \u00f6l\u00e7\u00fclen \u015feyler \u00f6d\u00fcllendirilir.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong><i>G\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck etkisi:<\/i><\/strong> Y\u00f6neticiler g\u00f6rd\u00fcklerini de\u011ferlendirir.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong><i>K\u0131sa vadeli bask\u0131lar:<\/i><\/strong> H\u0131zl\u0131 sonu\u00e7 \u00fcreten davran\u0131\u015flar tercih edilir.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong><i>Sistem k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc:<\/i><\/strong> HDavran\u0131\u015f ile sonu\u00e7 aras\u0131ndaki uzun vadeli ili\u015fki g\u00f6zden ka\u00e7ar.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n<p><strong>Ger\u00e7ek Risk<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar\u0131n \u00f6d\u00fcllendirilmesi, d\u00fc\u015f\u00fck performanstan daha b\u00fcy\u00fck bir risk yarat\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc sistem \u015fu mesaj\u0131 verir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>&#8220;B\u00f6yle devam et.&#8221;<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve i\u015fletme zamanla<\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kahramanlara ba\u011f\u0131ml\u0131,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Krizlerle beslenen,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">S\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez bir yap\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n<p><strong>Sonu\u00e7: \u0130\u015fletmeler S\u00f6yledikleri Gibi De\u011fil, \u00d6d\u00fcllendirdikleri Gibi \u00c7al\u0131\u015f\u0131rlar!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131mda da de\u011findi\u011fim gibi<\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">G\u00fcven yanl\u0131\u015f y\u00f6netildi\u011finde y\u00fck \u00fcretir,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Performans sistemleri yanl\u0131\u015f tasarland\u0131\u011f\u0131nda adaletsizlik yarat\u0131r,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek performans yanl\u0131\u015f kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda t\u00fckenmi\u015flik do\u011furur ve<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u0130yi \u00e7al\u0131\u015fanlar sistem nedeniyle kaybedilir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu yaz\u0131m ise bu s\u00fcrecin merkezine i\u015faret ediyor:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>\u00d6d\u00fcl sistemi.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fletmeler de\u011ferlerini yazd\u0131klar\u0131 metinlerle de\u011fil, <strong><i>\u00f6d\u00fcllendirdikleri davran\u0131\u015flarla tan\u0131mlarlar.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belki de as\u0131l soru \u015fudur:<\/p>\n<blockquote><p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0130\u015fletmeler ger\u00e7ekten do\u011fru davran\u0131\u015flar\u0131 m\u0131 \u00f6d\u00fcllendiriyor,\nyoksa yaln\u0131zca k\u0131sa vadede i\u015fe yarayanlar\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir sonraki yaz\u0131mda g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere, hepinize sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00fcnler diliyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kerr, S. (1975). On the folly of rewarding A, while hoping for B. Academy of Management Journal, 18(4), 769\u2013783.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Skinner, B. F. (1953). Science and human behavior. Macmillan.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Pfeffer, J. (1998). The human equation: Building profits by putting people first. Harvard Business School Press.<\/li>\n<\/ul>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Modern \u0130\u015fletmelerin G\u00f6r\u00fcnmeyen Hatalar\u0131) \u0130\u015fletmeler insanlara ne yapmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemezler. Onlara neyin \u00f6d\u00fcllendirildi\u011fini g\u00f6sterirler. Bir \u00e7al\u0131\u015fan, i\u015fletmede neyin de\u011ferli oldu\u011funu politika dok\u00fcmanlar\u0131ndan de\u011fil, kim(ler)in \u00f6d\u00fcllendirildi\u011fine bakarak \u00f6\u011frenir. Ve \u00e7o\u011fu zaman ortaya \u00e7\u0131kan tablo \u015fudur: Yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar, do\u011fru sonu\u00e7 \u00fcretti\u011fi i\u00e7in \u00f6d\u00fcllendirilir. \u00d6d\u00fcl Sistemi Davran\u0131\u015f Tasar\u0131m\u0131 \u0130li\u015fkisi Y\u00f6netim literat\u00fcr\u00fc uzun s\u00fcredir &#8220;insanlar \u00f6l\u00e7\u00fclen ve \u00f6d\u00fcllendirilen \u015feye<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2219,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[153,1],"tags":[466,54,565,329,51,542,497,34],"class_list":["post-2193","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogum","category-duyuru","tag-calisan-deneyimi","tag-insan-kaynaklari","tag-kurumsal-yonetim","tag-liderlik","tag-organizasyon","tag-orgutsel-davranis","tag-performans-yonetimi","tag-stratejik-yonetim"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5nO7q-zn","jetpack-related-posts":[],"amp_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.gultekinaltuntas.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-6.png?fit=1024%2C768&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2193","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2193"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2193\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2890,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2193\/revisions\/2890"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}