{"id":1871,"date":"2026-02-22T17:25:17","date_gmt":"2026-02-22T14:25:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=1871"},"modified":"2026-04-01T12:28:41","modified_gmt":"2026-04-01T09:28:41","slug":"en-cok-guvendiginiz-calisani-tuketiyor-olabilirsiniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/?p=1871","title":{"rendered":"En \u00c7ok G\u00fcvendi\u011finiz \u00c7al\u0131\u015fan\u0131 T\u00fcketiyor Olabilirsiniz!"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>(Rol Geni\u015flemesi, Duygusal Emek ve T\u00fckenmi\u015flik \u00dczerine Bir Deneme)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her ekipte mutlaka bir ki\u015fi vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zor i\u015f mi \u00e7\u0131kt\u0131?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cOna verelim, halleder\u201d <strong><i>dedi\u011finiz&#8230;<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kriz mi var?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cO konu\u015fsun\u201d <strong><i>dedi\u011finiz&#8230;<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stratejik proje mi ba\u015fl\u0131yor?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cEn g\u00fcvenilir isim\u201d <strong><i>dedi\u011finiz&#8230;<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu tercih <strong><i>rasyonel<\/i><\/strong> g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc yetkinlik, g\u00fcven ve ge\u00e7mi\u015f performans \u00fczerinden karar verilir. Ancak \u00f6rg\u00fctsel davran\u0131\u015f literat\u00fcr\u00fc, <strong><i>y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sistematik olarak a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmeye daha a\u00e7\u0131k oldu\u011funu<\/i><\/strong> g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada <strong><i>sorun performans\u0131n kendisi de\u011fildir, nas\u0131l y\u00f6netildi\u011fi<\/i><\/strong>dir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Rol Geni\u015flemesi ve A\u015f\u0131r\u0131 Y\u00fck<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck riski ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k de\u011fildir. A\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcvenilmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcven artt\u0131k\u00e7a g\u00f6rev artar. G\u00f6rev artt\u0131k\u00e7a rol geni\u015fler. Rol geni\u015fledik\u00e7e de g\u00f6r\u00fcnmeyen mesai ba\u015flar. Bir s\u00fcre sonra performans bir \u00f6d\u00fcl olmaktan \u00e7\u0131kar, cezaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u00d6rg\u00fctsel psikolojide buna i\u015f ta\u015fmas\u0131 denir. Rol tan\u0131m\u0131 sessizce geni\u015fler. Ki\u015fi \u201chay\u0131r\u201d demedi\u011fi i\u00e7in sistem y\u00fcklemeye devam eder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir ba\u015fka deyi\u015fle, rol kuram\u0131na g\u00f6re <strong><i>\u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n performans\u0131<\/i><\/strong> -yaln\u0131zca yetkinlikleriyle de\u011fil,- <strong><i>rol\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131yla da ili\u015fkili<\/i><\/strong>dir. <strong><i>Rol belirsizli\u011fi<\/i><\/strong> ve <strong><i>a\u015f\u0131r\u0131 rol y\u00fck\u00fc<\/i><\/strong>, uzun vadede <strong><i>i\u015f tatminini d\u00fc\u015f\u00fcren<\/i><\/strong> ve <strong><i>t\u00fckenmi\u015fli\u011fi artt\u0131ran<\/i><\/strong> fakt\u00f6rler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek d\u00fczeyde g\u00fcvenilir \u00e7al\u0131\u015fanlara genellikle:<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Resmi g\u00f6rev tan\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde sorumluluklar verilir,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kriz anlar\u0131nda tampon rol\u00fc y\u00fcklenir,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Koordinasyon ve arabuluculuk gibi g\u00f6r\u00fcnmeyen i\u015fler devredilir.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu s\u00fcre\u00e7 \u00e7o\u011fu zaman resmi performans sistemlerine yans\u0131maz. Ancak i\u015f y\u00fck\u00fc fiilen artar. B\u00f6ylece <strong><i>performans, \u00f6d\u00fcllendirilen bir \u00e7\u0131kt\u0131 olmaktan uzakla\u015f\u0131r; yeni y\u00fcklerin gerek\u00e7esine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Duygusal Emek ve Psikolojik Maliyet<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lk olarak Hochschild taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen <strong><i>duygusal emek<\/i><\/strong> kavram\u0131, i\u015f veya ili\u015fki beklentilerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in ki\u015finin kendi duygular\u0131n\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n duygular\u0131n\u0131 y\u00f6netme eylemi olarak tan\u0131mlanabilir. Bu ba\u011flamda, \u00e7al\u0131\u015fanlar yaln\u0131zca fiziksel ve bili\u015fsel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda duygusal d\u00fczenleme eme\u011fi de harcarlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar s\u0131kl\u0131kla:<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u00c7at\u0131\u015fma y\u00f6netir,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Ekip i\u00e7i gerilimi azalt\u0131r,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Y\u00f6neticilerle ekip aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc kurar.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu faaliyetler performans g\u00f6stergelerine nadiren yaz\u0131l\u0131r; ancak ciddi psikolojik enerji gerektirir. <strong><i>Uzun s\u00fcreli y\u00fcksek talep ve s\u0131n\u0131rl\u0131 kontrol hissi<\/i><\/strong> ise <strong><i>t\u00fckenmi\u015fli\u011fin<\/i><\/strong> temel belirleyicilerindendir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha \u00f6nce de yazd\u0131\u011f\u0131m gibi, Maslach\u2019\u0131n <strong><i>t\u00fckenmi\u015flik modeli<\/i><\/strong> \u00fc\u00e7 boyut tan\u0131mlar: duygusal t\u00fckenme, duyars\u0131zla\u015fma ve azalan ki\u015fisel ba\u015far\u0131 alg\u0131s\u0131. Ara\u015ft\u0131rmalar, <strong><i>kronik i\u015f taleplerinin \u00f6zellikle duygusal t\u00fckenmeyle g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde ili\u015fkili<\/i><\/strong> oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar ba\u015flang\u0131\u00e7ta y\u00fcksek \u00f6z-yeterlik alg\u0131s\u0131na sahiptir. Ancak sistematik a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenme bu alg\u0131y\u0131 zamanla a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Psikolojik G\u00fcvenlik ve \u201cHay\u0131r\u201d Diyememe<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Edmondson\u2019un <strong><i>psikolojik g\u00fcvenlik<\/i><\/strong> \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, ekip performans\u0131 i\u00e7in <strong><i>a\u00e7\u0131k ileti\u015fim<\/i><\/strong>in ve <strong><i>hata yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/i><\/strong>n\u00fcn <strong><i>kritik oldu\u011funu<\/i><\/strong> ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak burada bir paradoks ortaya \u00e7\u0131kar:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar, g\u00fcvenilirliklerini koruma iste\u011fiyle \u201chay\u0131r\u201d deme konusunda daha temkinli davranabilir. <strong><i>Y\u00f6netici yeni bir g\u00f6rev verir, ast kabul eder ve sistem bunu kapasite olarak yorumlar.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa <strong><i>bu durum<\/i><\/strong> \u00e7o\u011fu zaman <strong><i>dayan\u0131kl\u0131l\u0131ktan de\u011fil, y\u00fcksek sorumluluk duygusundan kaynaklan\u0131r.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Performans Perspektifi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stratejik y\u00f6netim literat\u00fcr\u00fc s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi, kaynaklar\u0131 t\u00fcketmeden de\u011fer \u00fcretme kapasitesi olarak tan\u0131mlar. O halde, <strong><i>insan kayna\u011f\u0131<\/i><\/strong> da <strong><i>t\u00fcketilmeden de\u011fer \u00fcretmesi gereken kritik bir stratejik kaynak<\/i><\/strong>t\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u0131sa vadede ayn\u0131 y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fana tekrar tekrar kritik g\u00f6rev vermek verimlilik sa\u011flar. Ancak uzun vadede bu yakla\u015f\u0131m kapasite a\u015f\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Bu durum literat\u00fcrde zaman zaman \u201chigh performer penalty\u201d olarak an\u0131l\u0131r: <strong><i>Y\u00fcksek performans, daha fazla i\u015f y\u00fck\u00fc anlam\u0131na gelir.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>Ger\u00e7ek performans y\u00f6netimi yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fck performans\u0131 d\u00fczeltmek de\u011fildir, y\u00fcksek performans\u0131 da korumakt\u0131r.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sessiz T\u00fckenmi\u015flik ve Beklenmeyen Ayr\u0131l\u0131klar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00e7o\u011funlukla:<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">En az \u015fik\u00e2yet eden,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">En fazla sorumluluk alan,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">En son problem \u00e7\u0131karan ki\u015filerdir.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu nedenle ayr\u0131ld\u0131klar\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k yarat\u0131rlar. Oysa t\u00fckenmi\u015flik ani de\u011fil, birikimlidir. Karar an\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde ani olabilir; fakat s\u00fcre\u00e7 uzun s\u00fcredir devam etmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcven de\u011ferlidir. Ancak <strong><i>\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz g\u00fcven y\u00fck \u00fcretir.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00f6neticiler i\u00e7in kritik sorular \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 ki\u015fiye ka\u00e7 kritik ve acil g\u00f6rev veriyorum?<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Bu ki\u015fiye g\u00fcveniyorum, peki onu koruyor muyum?<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Yetkin oldu\u011fu i\u00e7in mi veriyorum, yoksa en az itiraz edece\u011fi i\u00e7in mi?<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Bu ki\u015finin g\u00f6r\u00fcnmeyen koordinasyon ve duygusal eme\u011fi ne kadar?<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Y\u00fck da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sistematik olarak analiz ediyor muyum?<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in koruyucu bir stratejim var m\u0131?<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><i>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir performans, yaln\u0131zca sonu\u00e7 \u00fcretmek de\u011fil; kapasiteyi korumakt\u0131r.<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stratejik liderler, y\u00fck\u00fc da\u011f\u0131tabilen, yetene\u011fi ezmeden kullanabilen, en g\u00fc\u00e7l\u00fc halkalar\u0131 k\u0131rmadan sistemi b\u00fcy\u00fctebilenlerden \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belki de as\u0131l soru \u015fudur:<\/p>\n<blockquote><p><strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En \u00e7ok g\u00fcvendi\u011finiz \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ger\u00e7ekten geli\u015ftiriyor musunuz, yoksa onun dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131na m\u0131 yaslan\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">E\u011fer y\u00fcksek performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 sistemin birer sigortas\u0131 olarak kullan\u0131yorsak, sigortalar\u0131n, en gerekli olduklar\u0131 anda yand\u0131klar\u0131n\u0131, yanmasalar bile att\u0131klar\u0131n\u0131 unutmamam\u0131z gerekir!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<ol>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Edmondson, A. C. (2018). The fearless organization: Creating psychological safety in the workplace for learning, innovation, and growth. Wiley.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Hochschild, A. R. (2012). The managed heart: Commercialization of human feeling. University of California Press.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Kahn, R. L., Wolfe, D. M., Quinn, R. P., Snoek, J. D., &#038; Rosenthal, R. A. (1964). Organizational stress: Studies in role conflict and ambiguity. Wiley.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Maslach, C., Leiter, M. P. \u2013 Burnout &#038; organizational stress literature.<\/li>\n<\/ol>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Rol Geni\u015flemesi, Duygusal Emek ve T\u00fckenmi\u015flik \u00dczerine Bir Deneme) Her ekipte mutlaka bir ki\u015fi vard\u0131r. Zor i\u015f mi \u00e7\u0131kt\u0131? \u201cOna verelim, halleder\u201d dedi\u011finiz&#8230; Kriz mi var? \u201cO konu\u015fsun\u201d dedi\u011finiz&#8230; Stratejik proje mi ba\u015fl\u0131yor? \u201cEn g\u00fcvenilir isim\u201d dedi\u011finiz&#8230; Bu tercih rasyonel g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc yetkinlik, g\u00fcven ve ge\u00e7mi\u015f performans \u00fczerinden karar verilir. Ancak \u00f6rg\u00fctsel davran\u0131\u015f literat\u00fcr\u00fc, y\u00fcksek<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[153,1],"tags":[550,543,538,549,54,552,545,546,329,547,542,497,460,551,34,541,539,544,548,461],"class_list":["post-1871","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blogum","category-duyuru","tag-asiri-rol-yuku","tag-calisan-bagliligi","tag-duygusal-emek","tag-ekip-dinamikleri","tag-insan-kaynaklari","tag-is-tasmasi","tag-is-yuku-dengesi","tag-kurumsal-surdurulebilirlik","tag-liderlik","tag-organizasyonel-stres","tag-orgutsel-davranis","tag-performans-yonetimi","tag-psikolojik-guvenlik","tag-rol-belirsizligi","tag-stratejik-yonetim","tag-surdurulebilir-performans","tag-tukenmislik","tag-yetenek-yonetimi","tag-yonetim-bilimi","tag-yuksek-performans"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5nO7q-ub","jetpack-related-posts":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1871"}],"version-history":[{"count":38,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2429,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1871\/revisions\/2429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gultekinaltuntas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}